در ایران سالانه تعداد زیادی خودرو تولید ميشود حال آنکه بیشتر این خودروها از موتورهای مشترکی بهره ميبرند که دانش فنی آنها به سالها قبل باز ميگردد موتورهای که هر روز تنها با تغییر چند قطعه از آنها به نام موتور جدید به مردم معرفی شده است.
بر این اساس موتور پژو 405، پراید، پیکان و نیسان z24 موتورهای هستند که 80درصد تولیدات خودروهای ایرانی سالهاست از آنها بهره ميبرند، البته موتورپژو 206، موتور ملی ،موتور تندر-90 و موتور جدید سایپا برای خودرو مینیاتور از جمله موتورهای تازه وارد به ایران است که یا تولید شدهاند یا در آستانه تولید قرار دارند.
قلبهاي جديد خودروهاي ايراني در راه
موتور خانواده موتور ملي ايران خودرو، موتور جديد در دست طراحي در سايپا و موتورهاي پايه گازسوز شده، پژو206 و تندر- 90 موتورهاي به روزتري هستنند كه شايد بتواند تا حدودي نياز و خواسته مشتريان را برآورده كنند.
توليد انبوه موتور ملي 1.7 ليتري اولين موتور از اين دسته آغاز شده البته توليد اين موتور پيشرفته كه شايد آن را بتوان پيشرفتهترين موتور ايران خودرو نااميد بارها به تاخير افتاده است.
مشكل اصلي در تاخير توليد اين موتور كه اولين موتور پايه گازسوز ايران است مشكل ساخت داخل قطعات اين موتور با استانداردهاي بالا و سختي ترخيص برخي قطعات از گمرك بوده است.
اين موتور داراي آلودگي كم (استاندارد يورو4)و دوام بالا و مغز هوشمند پيشرفتهاي است كه در حالت بنزيني 110 و در حالت گاز 98 اسببخار قدرت دارد و با گاز ميتواند 300 كيلومتر پيمايش داشته باشد حال آنكه خودروهاي گازسوز فعلي بين 120 تا 200 كيلومتر پيمايش دارند.
اين موتور پيشرفته داراي حجم 1.7ليتر و سيستم تغيير زمان بندي ورود هواست كه سبب افزايش بازده موتور مي شود. اين موتور در حالت گاز كمترين آسيب نسبت به بقيه موتورهاي داخلي به آن وارد ميشود.
موتور ديگر از خانواده موتور ملي همراه با پرخوران موتور (توربوشارژ ) است كه هواي اضافي به موتور تزريق ميكند و به همين خاطر در هر دو حالت گاز و بنزين قدرت موتور 155 اسببخار است.
اگر اين نكته را مدنظر قرار دهيم كه ايران به دليل آنكه كشوري كه در ارتفاع واقع است به طور متوسط 13 درصد از توان اصلي موتور از دست ميرود. توربوشارژ كه هواي اضافي به درون موتور ميدمد تا حدودي ميتواند اين مشكل را حل كند.
اين موتور قرار است در سال 89 بر روي سمند قرار گيرد .
موتور 1.4ليتري از خانواده موتور ملي هم طراحياش تمام شده و آزمايشات خود را طي ميكند اما مشكل براي اين موتور كم حجم و ارزان تعريفنشدن پروژه خودرويي است و اينكه قرار است بر روي چه خودرويي قرار گيرد.
اين سه موتور با مشاركت دانشگاه آخن آلمان طراحي شدهاند دانشگاهي كه هماكنون مسئوليت طراحي موتور جديد سايپا را نيز بر عهده دارد.
حجم اين موتور جديد1.5 ليتر و داراي هشت سوپاپ با توانايي توليد قدرت85 اسببخار است. هدفگذاري شده كه اين موتور توانايي كسب استاندارد يورو3 را داشته باشد . گفته ميشود كه مصرف سوخت اين خودرو 10درصد كمتر از پرايد است.
ديگر موتورهاي پيشرفته كه با توجه به نياز بازار ايران توسط پژو رنو گازسوز شدهاند موتور tu5 (موتورپژو206) و k4m (موتور خودرو تندر-90) است كه هر دو داراي حجم 1600 سيسي و قدرت 110 اسببخار هستند و مصرف حدود هشت تا 9 ليتر در صد كيلومتر دارند. البته ايران خودرو قصد دارد موتور tu5را براي خودرو سمند نيز استفاده كند.
قلبهای پیر پیوندی
دو موتوري كه ايران خودرو همچنان سعي در متحول كردن آن را دارد موتور قبلي پيكان (تكنولوژي ده 60 ميلادي) است كه پس از دو بار تغيير اين بار سومين تغيير خود را تجربه ميكند و موتور پژو 405 (متعلق به دهه 80 ميلادي )كه براي اولين بار در ايران دچار تغييرات اساسي ميشود.
پيكان دو سال پيش خداحافظي كرد اما موتور پيكان از يك بيمار مرگ مغزي به خودروهاي آينده ميرسد اين قلب هر بار با عمل قلب باز به زور زنده ميشود تا ادامه حيات خودروهاي اين شركت را تضمين كند.
ولي مديران ايران خودرو معتقدند اين موتور با تغييرات انجام گرفته بر روي آن كاملا موتور جديدي است.
در آخرين تغيير حجم اين موتور زياد شده و از 1.6 ليتر به 1.7 ليتر رسيده است و قدرت آن در حالت بنزين از 79 به 85 اسببخار و در حالت گازسوز به 78 اسببخار رسيده است، مصرف اين موتور در حالت بنزين هم حدوداً نيم ليتر كاهش يافته است.
در مجموع30 قطعه از اين موتور تغيير كرده كه 15درصد موتور را شامل ميشود .و اين موتور از مغز هوشمند يكپارچه گاز و بنزين هم استفاده خواهد كرد.
اما آيا موتور پيكاني كه براساس اعلام وزارت نفت 14 ليتر مصرف داشته، ميتواند به موتور به روزي تبديل شود و مصرف آن با اين تغييرات به حدود هشت ليتر در سيكل تركيبي در 100كيلومتر كه استاندارد جهاني براي همچين حجم موتوري است، برسد؟ اگر همچين چيزي ممكن است پس چرا خودروسازان بزرگ جهاني از اين ترفند استفاده نميكنند.
موتور ديگري كه قرار است متحول شود موتور پژو 405 است. اين موتور هماكنون اصليترين محصولات اين شركت از جمله سمند و پژو405 و پژوپارس را به جلو ميرانند به دليل مصرف بالاي 12 ليترياش در صد كيلومتر عاملي براي از دستدادن مشتريان در شرايط جديد سهميهبندي بنزين شده است.
موتور جديد پژو 405 قرار است حجمش از 1.8ليتر به دو ليتر برسد و قدرت آن نيز از 98 اسببخار به 107 اسببخار ارتقا يابد و براي گازسوزشدن هم تغييراتي در قطعات اساسي آن صورت خواهد گرفت و حالا حتي در حالت گازسوز نيز از موتور كنوني پژو 405 قدرت بيشتري دارد.
از طرفي مهندسان ايران خودرو معتقدنند مشكلات موتور قبلي پژو 405 از جمله روغن كاري هم با اصلاح مدار روغنكاري موتور برطرف شده است. در اين موتور روش باز و بستهشدن دريچه ورود هوا هيدروليكي شده كه سبب افزايش عمر موتور ميشود مصرف سوخت اين خودرو حتي با توجه به افزايش حجم موتور با اصلاحات انجام گرفته 10درصد كاهش يافته است .
مغز هوشمند موتور هم براي گاز و بنزين يكي شده اما براي هر كدام از سوختها برنامه اين مغز جداگانه تعريف شده است.
20درصد قطعات اصلي موتور تغيير كرده است كه از آن جمله ميتوان به ميللنگ شاتون، راههاي ورودي هوا ميل بادامك مدار روغنكاري سرسيلندر و سوپاپها اشاره كرد. برنامه توليد اين موتور هم براي آبان سال آينده طرحريزي شده است.
با اين همه برخي معتقدند اين موتور را بايد فراموش كرد همانگونه كه پژو آن را در سال 95 فراموش كرد و به جاي آن از موتور جديد ef7كه توسط دانشگاه آخن آلمان و مركز تحقيقات موتور ايرانخودرو طراحي شده به همراه موتور 206 استفاده كرد.
از سوي ديگر موتوري كه شايد آن را اصليترين موتور ايراني به خاطر حجم بالاي توليد محصولي مانند پرايد كه 40درصد توليدات خودرو ايران را شامل مي شود، به شما آورد تاكنون تنها همچنان با تغييرات جزئي در سيستم تزريق سوخت آن، از كاربراتوري به انژكتوري توسط چند شركت خارجي توليد ميشود و برخي تغييرات نيز براي گازسوزشدن در آن رخداد است.
اين موتور كه داراي تكنولوژي دهه 80 شركت فورد آمريكا است به خاطر نوع طراحي و محفظه بزرگ احتراقش با ضريب هشت، تواناي گازسوزشدن مناسب را ندارد و در بهترين حالت با تغييرات فروان در آينده نزديك، شايد دوباره تجربه موتور پيكان در حال تكرار باشد.
خودروهای ایرانی منتظر قلب تازه نفس نه پیوندی
در سالهای گذشته بیشتر تولیدات خودروسازان ایرانی از موتورهای مرگ مغزی خودروهای تاریخ گذشته اروپایی بهره بردهاند اما افزایش مصرف سوخت و آلودگی سبب شده تا بسیاری از کارشناسان بر این عقیده باشند که دیگر زمان پیوندهای قلبهای پیر فرسوده گذشته است و برای پیشرفت صنعت خودرو ایرانی باید موتورهای جدید طراحی و تولید شود اما هزینه طراحی موتور بسیار زیاد است پس بهتر است در کنار موتورهای طراحی شده در داخل به کمک طراحان خارجی از موتورهای به روز در جهان نیز استفاده کنیم.
A
4WD :
Four wheel drive سيستم انتقال قدرت به 4 چرخ
16V :
موتور 16 سوپاپ (مثلا در موتور 4 سيلندر براي هر سيلندر 4 سوپاپ در سر سيلندر باشد كه موتورهاي DOHC , SOHC نيز از اين دسته هستند)
1 DIN :
1,12 sae
1 KW :
1,34 ece
1 KW :
1,35 PSdin
ستون A :
ستون در جلوي قسمت وسط بدنه اتومبيل كه سقف روي اين ستون است و داخل آن عناصر ايمني غير فعال تعبيه شده.
ABAT-VENT :
شيشه جلوي كم ارتفاع و يا بر آمدگي باد شكن در اتومبيلهاي Speedster
ABAXIAL :
ساختمان خارج محور
ABC :
Active Body Control. سيستم هيدرو الكترونيكي مرسدس بنز كه جلوي خوابيدن بدنه اتومبيل به چپ و راست و جلو و عقب را ميگيرد. (در پيچها و هنگام ترمز اين سيستم كمك بسياري به پايداري اتومبيل دارد)
ABS :
Anti Blocker System. سيستم الكترونيكي كه قفل كردن چرخها را در هنگام ترمزهاي شديد و ترمز روي سطوح لغزنده از قبل توسط سنسورها پيش بيني كرده و با شل و سفت كردن ديسكها در ميليونومهاي ثانيه باعث ميشود چرخها حداكثر چسبندگي را داشته باشند و بدين ترتيب در سختترين شرايط نيز حاكميت فرمان دست راننده باشد.اين سيستم در ترمزهاي آني نيز اجازه فرار از برخورد را نيز به راننده ميدهد و امروزه بسياري از توليد كنندگان اتومبيل انرا به صورت استاندارد روي محصولات خود ارائه ميدهند و بعضي ميز با درخواست مشتري آنرا روي اتومبيل خريدار نصب ميكنند.
AC :
air condition ايركانديش , كولر. شبيه به يخچال كار ميكند ,توسط يك كمپرسور ماده گازي تحت فشار قرار گرفته گرم و تبديل به مايع شده و سپس سرد ميشود. بعد از بخار شدن سريع خنك ميشود.براي كاركرد كمپرسور مصرف سوخت اتومبيل كمي افزايش ميابد.
ACC :
Adaptive Cruise Control سيستم كه در ترافيك فاصله و سرعت اتومبيل را با اتومبيلهاي ديگر تنظيم ميكند.بخصوص اين سيستم مانع تاثير گذاري منفي وسايل نقليه بار بر بر ايمني جاده و ترافيك ميشود. DaimlerChrysler سيستم ديگري را پيشرفت داده كه علاوه بر اين فاصله را با خطوط جاده نيز تنظيم ميكند.
ACEA :
اتحاديه توليد كنندگان اتومبيل اروپا. بزرگترين كار اين اتحاديه تعيين يك نرم براي روغنهاي موتور و راحتي كار رانندگان در پمپ بنزينها بود.
ADB :
Automatische Differantial Bremse. نوع الكترونيكي ديفرانسيلهاي قفل دار
ADEZYON :
نيروئي كه باعث به هم چسبيدن مايعات و يا مواد به هم ديگر ميشود.
AERODINAMIK :
علم جريان هوا يا همان علم باد كه براي اتومبيلها خيلي مهم است چون با مقاومت كم در برابر هوا مصرف بنزين هم كاهش ميابد.بهترين مقدار مقومت در برابر هوا براي اتومبيلها cw=0,26 ميباشد و آيروديناميك بد اتومبيلهاي SUV هم تا 0.45 ميتواند باشد.
AFS :
Active Fahrwerks Stabilierung. در اصل همان كار ABC را انجام ميدهد.اين سيستم در Citroen Xantia Activa مورد استفاده قرار گرفته است.
AIRBAG :
كيسه هوا. در برخوردها و تصادفات حداكثر محافظت و ايمني را براي سرنشينان تامين ميكند.
وقتي تصادف روي ميدهد با اعلام سنسورها كيسه هاي هوا باز شده و جلوي وارد آمدن ضربات ناشي از تصادف را به سرنشينان ميگيرند.(اگه زياد بخوام توضيح بدم خودش يه مقاله ميشه)
Air Filter :
فيلتر هوا. با عبور هواي ورودي به موتور از داخل اين فيلتر كه از معمولا از جنس كاغذ مخصوصي ساخته شده جلوي ورود ذرات و گرد و خاك به موتور گرفته ميشود تا تحت اثر اين ذرات در موتور ساييدگي ايجاد نشود و همچنين حرارت هواي ورودي تنظيم ميشود و صداي مكش هوا نيز تا حد زيادي كاهش ميابد.
Air Flow Meter :
در داخل هواكش دريچه اي وجود دارد كه به نسبت شدت جريان هوا باز و بسته ميشود و ECU نيز متناسب با اين ميزان پاشش سوخت را مشخص ميكند.
AQUA PLANNING :
عبور اتومبيل از آب بطوري كه لاستيكها با زمين تماس نداشته باشند و آب از زير پروفيل لاستيك خارج نشده بلكه به اطراف پخش شود.
Acceleration :
شتاب.
Active Safety :
تمام اجزايي كه ايمني اتومبيل را بالا ميبرند. مانند ABS , ESP , لاستيكها , ترمزها , شكل آيروديناميك اتومبيل و ...
ALB :
Anti Lock Brakes. نوع ساده و اوليه سيستم ABS. سيستم ترمزي كه در هنگام كشيده شدن لاستيكها بر روي زمين با ريتم مشخصي ترمزها را گرفته و ول ميكند.
AMPERMETR :
ابزار اندازه گيري و نشان دهنده ميزان جريان ورودي و خروجي باطري.
Anti Freez :
ضد يخ. مايعي كه از 50% گليكول و 50% آب تشكيل شده.در هواي سرد آب داخل رادياتور يخ زده و به سيستم خنك كننده آسيب برساند.با اضافه كردن ضد يخ به آب رادياتور ميتوان از يخ زدگي جلوگيري كرد.درضمن مانع مانع ايجاد زنگ و رسوب در داخل رادياتور و سيستم خنك كننده موتور ميشود.
ASC+T :
Automatische Stabilitats Control+Traktion. سيستم كه از سوي BMW مورد استفاده قرار گرفته و وضعيت چرخهاي عقب را به طور دائم تحت نظر دارد.وقتي چرخهاي عقب بلغزند يا چسبندگب خود را از دست بدهند ASC+T عمل كرده و ترمزها و موتور را به نحوي كنترل ميكند كه اتومبيل از مسير خارج نشود.
ASR :
Anti-Schlupf-Regelung سيستم كنترل آنتي پاتيناژ.سيستم كه جلوي هرز گردي چرخهاي محرك را ميگيرد و بدين ترتيب باعث حفظ پايداري ميشود.اين سيستم به دو نحو ميتواند كار كند : يا به صورت الكترونيكي قدرت موتور را كاهش ميدهد و يا بر روي چرخي كه هرز گردي ميكند ترمز اعمال ميكند.ASR نام مخفف اين سيستم است كه از سوي مرسدس بنز مورد استفاده قرار ميگيرد و و برايTraction Control از سوي توليد كنندگان مختلف نامهاي مختلفي استفاده ميشود.مانند ETC , TC و TSC.
ATF :
روغن گيرباكس اتوماتيك.براي فرمان هيدروليك نيز ميتواند مورد استفاده قرار گيرد.
AWD :
All Wheel Drive نام مخفف اتومبيلهاي چهار چرخ محرك
AWS :
All Wheel Steering. سيستمي كه فرمان ميتواند هر 4 چرخ را يك جا كنترل كند.
AUTODIMMING :
شكست نور توسط آينه داخل اتومبيل. كه با سياهتر شدن آينه و پخش نور , نور بالاي ماشين عقب باعث ناراحتي و كاهش ديد و مزاحمت راننده اتومبيل جلويي نميشود.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
B
BAS :
سيستمي كه در ترمزهاي آني فشار داخل هيدروليك ترمز را زياد كرده و باعث پخش يكسان قدرت ترمز به چرخها ميشود
benzene :
بنزين.هيدرو كربني كه از نفت خام بدست مي آيد و در اتومبيلهاي با موتور بنزيني به عنوان سوخت مورد استفاده قرار ميگيرد و بفرمولC6H6
BI-LITRONIC :
نام اختصاري مورد استفاده BOSCH براي چراغهاي Xenon.
BI-XENON :
امروزه چراغهاي BI-XENON پيشرفته ترين و قويترين نوع چراغ هستند.در اين چراغها براي نور پائين و بالا 2 چراغ جدا استفاده ميشود.چون طول موج و به عبارتي رنگ اين چراغها شبيه نور خورشيد است در شب باعث نارحتي چشم ساير رانندگان نميشود و بازتاب را به حداقل ميرساند.
نوري كه از داخل گاز XENON عبور ميكند توسط لنز متحرك 70 ميلي متري بازتاب شده و تاثير نور بالا را ايجاد ميكند.
BLOW-BY :
نام گازهايي كه در زمان احتراق به پيستونها ميروند.
Brake Disk Wiping :
پاك كننده ديسك ترمز. در هنگام بارش شديد باران روي ديسك را يك لايه نازك آب ميگيرد , اين سيستم با ايجاد تماس بسيار خفيف لنت ترمز با ديسك با فواصل مشخص سطح ديسك را تميز ميكند.بدين ترتيب تاخيري در عكس العمل ترمز ايجاد نميشود.
BOXER MOTOR :
موتور باكسر. موتوري كه سيلندرهاي آن در يك راستا يعني با زاويه 180 درجه باشند.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
C
CAN :
Controller Area Network. شبكه رابط بين سيستم مركزي كنترل اتومبيل (ECU) و سيستم كنترل محيطي اتومبيل (ABS , AIRBAG , كولر ....)
CABRIO :
اتومبيلهايي كه 2+2 نفر گنجايش سرنشين داشته و روي اتومبيل باز شونده باشد.
Catalyzetor :
يكي از قطعات اگزوز كه ميزان گازهاي آلوده كننده محيط زيست را كاهش ميدهد.
CBC :
Cornering Brake Control. سيستمي كه همرا ESP كار ميكند و در بسياري از اتومبيلهاي BMW مورد استفاده است و جزو سيستمهاي ايمني فعال محسوب ميشود. وظيفه CBC حفظ پايداري اتومبيل در هنگام ترمز در پيچ است. چون در پيچ سرعت چرخهاي داخل و خارج پيچ با هم متفاوت هستند پس بايد فشار ترمز اين چرخها هم تفاوت داشته باشد. CBC توسط سنسورهاي خود سرعت هر چرخ را حساب كرده و ميزان فشار ترمز را رباي هر چرخ مشخص ميكند.
CC :
Cubic Centimetre. سانتيمتر مكعب. حجم موتور اتومبيلها با اين واحد بيان ميشود. حجم موتور مساحت بين بالاترين نقطه حركت پيستون (محل قرار گيري سوپاپها) و پايينترين نقطه حركت پيستون ( پايين سيلندر) در داخل سيلندر است. 1CC برابر 16 Cubic Inch است.
CDI :
كمپاني Daimler-Chrysler اتومبيلهاي ديزل مرسدس بنز را به اين نام ميخواند.CDI محفف Common Rail Diesel Injection System است.
Ceramic :
ماده اي سبك است كه در Porsche Turbo و Mercedes CL 55 AMG براي ساخت ديسكهاي ترمز مورد استفاده قرار گرفته است.از آوانتاژهاي ديسكهاي سراميكي مقاومت آنها در برابر ساييدگي است كه حدودا 300000 كيلومتر عمر ميكنند و همچنين نسبت به ديسكهاي معمولي 60 درصد سبكتر هستند.
clutch :
تفاوت مشخص بين گيرباكسهاي اتوماتيك و دستي (manual) در كلاچ است.كلاچ اتصالي قابل جدا سازيو كه رابط انتقال قدرت بين موتور و گير باكس است.براي حركت اوليه اتومبيل ابتدا كلاچ گشتاوري را كه از موتور ميگيرد را به شفت اصلي گيرباكس (كه به صورت استاتيك ثابت است) ميرساند.همچنين در زمان تعويض دنده ها انتقال نيرو بايد قطع شود كه كلاچ اين كار را انجام ميدهد.
compressor :
كاري شبيه به توربو نجام ميدهد ولي قدرت خود را از موتور ميگيرد.پمپي كه فشرده كننده هوا يا مايع كولر است.Jaguar , مرسدس و ساير توليد كننده گان براي افزايش قدرت از كمپرسور استفاده ميكنند.موتور براي به كار انداخت كمپرسور كمي بيشتر وخت مصرف ميكند.
COUPE :
اتومبيلهايي كه بين ستون A و C سقف فلزي دارند و فضايي براي 2+2 نفر و در بعضي موارد تعداد بيشتري سرنشين دارند.
Cryogen Tank :
تا منفي 253 درجه سانتيگراد از هيدروژن مايع محافظت ميكند.بايد خيلي خوب عايق بندي شده باشد در غير اينصورت در يك روز 2 درصد ظرفيت مخزن سوخت كم ميشود.
CRS :
.Common Rail System براي موتورهاي ديزل ساخته شده و سيستمي است كه با فشار بيشتري پاشش ميكند .و تفاوت اصلي آن با ساير سيستمها اينست كه عمليات ايجاد فشار و پاشش جدا از هم انجام ميشود. اين سيستم باعث كاركرد بهتر و مرتب و كارايي بيشتر و كاهش صداي موتورهاي ديزل ميشود.
CO :
گاز كربن مونو اكسيد كه در هنگام احتراق ناقص سوخت ايجاد شده و گازي مضرر است.
CRUISE CONTROL :
سيستم ثابت كننده سرعت
Cubic Inch :
اينچ مكعب. يك Cubic Inch برابر 16.3870641 سانتي متر مكعب(CC) است. اين واحد در گذشته براي اندازه گيري حجم موتور توسط انگليس و آمريكا استفاده ميشد.
CVT :
Constantly Variable Transmission. گيرباكس با نسبت متغيير. اين گيرباكس در دهه 50 توسط يك هلندي به نام Van Doorne ساخته شد. در اين گيرباكسها فقط يك نسبت شروع و پايان وجود دارد و وابسته به دور موتور و سرعت اتومبيل نسبت انتقال تغيير ميكند.
CVVT :
Continuously Variable Valve Timing, تكنولوژي زمان متغيير سوپاپ .Volvo, Kia و Hyundai اين سيستم را به اين نام معرفي ميكنند.اين سيستم توسط كمپاني هاي مختلف با اسامي متفاوت مورد استفاده قرار گرفته و استفاده از آن تا حد زيادي گسترش يافته و مرسوم شده است.اين سيستم كنترل موتور با زمان باز شدن سوپاپها را با توجه به سرعت و ميزان بار اتومبيل تغيير ميدهد و بدين ترتيب كارايي موتور را بالا برده و ميزان گازهاي مضرر خروجي از اگزوز را كمتر ميكند.
CW :
ضريب اصطكاك(مقاومت) در برابر هوا. ميزان مقاومت اتومبيل در برابر هوا.
cylinder :
سيلندر مهمترين قسمت موتور است كه داخل آنها پيستونها قرار ميگيرند و محفظه احتراق را به وجود مي آورند.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
D
D4 :
نام اختصاري موتورهاي 4 سيلندر بنزيني تويوتا.
D4D :
نام اختصاري موتورهاي 4 سيلندر ديزل تويوتا.
DATENBUS :
تمام قسمتهاي الكترونيك به هم وصل شده و از يك مركز دستور بگيرند.از اين فن آوري در مرسدس بنز CL نيز استفاده شده.
DE DION SYSTEM :
در سيستم DE DION آكس ثابت و كمك فنر مستقل به صورت پيچيده اي به هم وصل ميشوند.
(توضيح نميتونم بدم چون چيزي نميدونم)
Detention :
به نا منظم كار كردن موتور (نا منظم شدن احتراق) بعد از احتراق تركيب سوختي توسط جرقه شمع گفته ميشود.
deflector :
به قطعات پلاستيكي يا فلزي گفته ميشود كه در اتومبيلهاي سواري دور چرخها و در وسايل نقليه تناژ بالا روي كابين راننده و روي قسمت بالاي درها براي بهبود آيروديناميك و سهولت عبور جريان هوا قرار داده شده اند.
DI :
Direct Injection. تزريق مستقيم سوخت در موتورهاي ديزل و بنزيني كه بدين شكل احتراق بهتر ميشود.يكي از مشكلات موتورهاي ديزل صدايي است كه در زمان احتراق ايجاد ميشود و Audi با استفاده از اين روش تركيب هوا و سوخت بهتري توليد كرد و تا حدي اين مشكل را برطرف ساخت.
differential :
ديفرانسيل. در يك آكس دور چرخها را متعادل ميكند به خصوص در پيچها كه دور چرخها با هم متفاوت است.
differential lock :
قفل ديفرانسيل. در زمان از دست دادن چسبندگي يكي از چرخهاي محرك جلوي هرز گردي آن چرخ را گرفته و باعث بهبود پايداري و همچنين چسبندگي ميشود.محبوبترين نوع آن قفل ديفرانسيل مركزي است كه اگر يك چرخ هرز گردي كند از چرخهاي جلو يا عقب حركت ادامه پيدا ميكند.
DIN :
(Deutsches Institut für normung) استاندارد اندازه گيري آلمان. 1DIN= 1.12 SAE
Dynamometr :
داينامو متر , وسيله اي كه قدرت موتور را اندازه ميگيرد.
Distributor :
دلكو , يكي از قطعات سيستم برقي كه جريان برق ولتاژ بالا را به صورت تنظيم شده به شمعها ميفرستد.
DISTRONIC
به آن به صورت مخفف DTR نيز گفته ميشود.سيستم رادار هوشمند كنترل كننده فاصله كه توسط مرسدس بنز ساخته شده. اين سيستم الكترونيك توسط رادار خود فاصله را تا اتومبيل جلوي محاسبه ميكند و چنانچه اين فاصله تا حد خطرناكي كم شود با كاهش نيروي موتور و يا حتي ترمز كردن سرعت را كم كرده و فاصله را افزايش ميدهد.
DOT :
كد استانداردي كه از سوي اداره حمل و نقل آمريكا (US Departmant of Tarnsportation) براي روغن ترمزهاي هيدروليك تعيين شده است.در بازار سه نوع روغن ترمز DOT3, DOT4, DOT5 وجود دارد. شماره DOT بزرگتر نشان دهنده بيشتر بودن دماي جوش روغن ترمز و در نتيجه كيفيت بهتر آن است.
DOHC :
Double Over Head Camshaft موتوري كه در بالا دو ميل بادامك داشته باشد (و احتمالا 16 سوپاپ و 4 سيلند داشته باشد)
DSC :
نام سيستم ESP ( سيستم پايداري الكترونيكي) در BMW.
DSP :
Dynamic Shift program گيرباكس اتوماتيك هوشمندي كه متناسب با نحوه رانندگي دنده تعويض ميكند (يا سريع و يا راحتي)
DSTC :
Dynamic Stability and Traction Control. اين سيستم همراه با سيستمهاي ESP (پايداري الكترونيكي) و ASR ( آنتي پاتيناژ) كار ميكند و ولوو آنرا DSTC ناميده است.
DUMMY :
ماكتهاي انساني از جنس پلاستيك كه در تستهاي تصادف مورد استفاده هستند. بر روي اين ماكتها سنسورهاي متعددي قرار گرفته و بدين ترتيب ميزان و نقاط آسيب احتمالي انسانها در تصادفات واقعي محاسبه ميشود.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
E
EBD-EBV :
سيستم الكترونيكي تقسيم نيروي ترمز.
ECE :
Economic Commission for Europe
ECOTEC :
موتور ساخته شده توسط OPEL كه به معني اقتصادي , اكولوژي و تكنولوژي است.
EDC :
Electronic Diesel Control , سيستم كنترل موتورهاي ديزل انژكتوري.
EDLS :
قفل الكترونيكي ديفرانسيل.
E-gaz :
ارتباط الكتريكي بين موتور و پدال گاز.
EHB :
سيستم ترمز الكتونيكي كه در حال حاضر روي اين سيستم تحقيق مي شود.
EMV :
چگونگي عملكرد سيستم برق خودرو در محيط هاي الكترو ماگنتيك. عملكرد واقعي سيستم برق خودرو در محيطهاي برق فشار قوي تست ميشود.
EPS :
Elektro Power Steering. سيستم فرمان هيدروليك با موتور الكتريكي.
EON :
Enhanced Other Network , تبادل اطلاعات ترافيك
ESP :
Electronic Stability Program. سيستم پايداري الكترونيكي (و يا بهتر از آن سيستم ضد ناپايداري كه جلوي از كنترل خارج شدن اتومبيل را ميگيرد) . اساس كار اين سيستم اينست كه از سيستم ترمز براي كنترل و هدايت اتومبيل استفاده شود. سيستمهاي آنتي بلوكه ABS و سيستم آنتي پاتيناژ در زمينهاي لغزنده TSC ستونهاي سيستم ESP هستند.سنسوري كه به فرمان متصل شده هماهنگي بين ميزان چرخش فرمان و جهت حركت اتومبيل را كنترل ميكند. در صورت عدم تناسب , ESP سريع وارد عمل شده و ابتدا ميزان انتقال نيروي موتور به چرخها را كاهش ميدهد.اگر باز هم اتومبيل در كنترل راننده نباشد روي چرخها مستقل از هم ترمز اعمال ميشود. اين عمل تا زماني كه اتومبيل تحت كنترل راننده در آيد و در مسير دلخواه راننده حركت كند ادامه مي يابد.
ETC :
Electronic Traction control
ETS :
Electronic Stability System كه با ASR رابطه دارد.
EURO NCAP :
مخفف European New Car Assessment Programme كه در سال 1997 تاسيس شد.موسسه اي كه بسياري از اتومبيلهاي توليد شده در اروپا را تست تصادف ميكند و با توجه به نتايج تست تصادف به اتومبيل امتياز ستاره داده ميشود كه در حال حاضر حداكثر امتياز 5 ستاره است.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
F
FACE LIFT :
زيبا سازي ظاهر بيروني اتومبيل (بزك اتومبيل)
FADING :
تضعيف عملكرد ترمز اتومبيل در نتيجه داغ شدن لنتهاي ترمز. مشكلاتي مانند , ضرورت محكم تر فشار دادن پدال ترمز و طولاني شدن نقطه ترمز گيري پدال نيز در اين وضعيت به وجود مي آيد.
FAN :
به طور متوسط 70% سوخت مورد استفاده موتور تبديل به گرما ميشود. وظيفه خنك كردن موتور نيز همراه سيستم خنك كننده آبي با FAN (پروانه) است. آب حرارت موتور را جذب كرده و حرارت خود آب بالا ميرود. اين آب وقتي از داخل رادياتوري كه در جلوي اتومبيل است عبور ميكند خنك ميشود. اگر حرارت آب بيش از حد مجاز بالا رود ترموستات FAN را كه روي رادياتور نصب شده به كار مي اندازد تا حرارت پائين آيد.
FIS :
نمايشگر اطلاعات كه اطلاعاتي مانند مسافت پيموده شده , متوسط سرعت , ميزان مصرف سوخت و دماي بيروني را نمايش ميدهد.
FLOATING CAR DATA :
اطلاعاتي كه از اتومبيل در حال حركت فرستاده ميشود.
FPS :
سيستم جلوگيري از آتش سوزي در اتومبيل.
FSI :
موتورهاي direct injection (پاشش مستقيم سوخت) توليدي توسط گروه Volkswagen. بزرگترين آوانتاژ اين موتورها اينست كه در مقايسه با موتورهاي با حجم يكسان مصرف سوخت كمتر و قدرت بيشتري دارند.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
G
Gaz Generator :
وسيله اي كه AIR BAG (كيسه هاي هوا) را در دهم ثانيه باز ميكند.
generator :
مولد برق و شارژ كننده باطري اتومبيل.استفاده از باطري هاي 12 ولت در اتومبيلها مرسوم است و با افزايش احتياجات در برخي از اتومبيلهاي توليد سري از باطري هاي 42 ولتي اتسفاده ميشود.
GDI :
موتورهاي Direct Injection ميتسوبيشي.
GPS :
Global Positioning System سيستم موقعيت يابي جهاني.كامپيوتري كه در داخل اتومبيل است موقعيت و محل اتومبيل را با برقراري ارتباط با ماهواره تعيين ميكند و توسط نقشه موجود در حافظه خود راننده را به محل مورد نظر هدايت ميكند.
GRIP :
چسبندگي و يا گيرش جاده.
GT :
مخفف لغات ايتاليايي Gran Turismo (تور بزرگ) ميباشد.در اصل اين اصطلاح براي اتومبيلهاي سدان با خصوصيات اسپورتي بكار ميرود.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
H
HALDEX :
موسسه اي كه با توليدات سيستمهاي ترمز و كمك فنر هاي خود كسب شهرت كرده و ريشه سوئدي دارد.
HARDTOP :
اتومبيلهايي كه سقف فلزي داشته و ستون B ندارند به اين نام خوانده ميشوند.چنانچه يك اتومبيل HARDTOP سقفي قابل جدا كردن و يا تا شونده داشته باشد شكلي مانند cabrio بدست مي آورد.
HATCHBACK :
اتومبيلي كه صندوق با شيشه عقب يكپارچه باشد و روي آن چراغهاي Stop قرار گيرفته باشد.
HC :
مخفف هيدرو كربن ها. براي جلوگيري از توليد گازهاي مضر در كاتاليزاتور تميز ميشوند.
HDC :
Hill Descent Control كنترل حركت در سرازيري. HDC معمولا از تجهيزات اتومبيلهاي 4WD است. در پائين آمدن از سرازيري ها سرعت را ثابت ميكند و بدين ترتيب بدون احتياج به ترمز ميتوان سرازيري هاي طولاني را طي كرد.
HDI :
High Pressure Direct Injection ( پاشش مستقيم با فشار بالا) نوعي موتور ديزلي كه از سوي پژو و سيتروئن با همكاري فورد ساخته شده. اين موتورها از تكنولوژي common rail استفاده ميكنند و مصرف سوخت و آلودگي كمتري دارند.
Horse Power :
اسب بخار. واحد اندازه گيري قدرت توليدي توسط موتور. هر اسب بخار برابر 0.7457 كيلو وات است.
HYBRID :
اتومبيلهايي كه دو پيشرانه داشته باشند و اين نام بيشتر براي اتومبيلهايي كه يك موتور درون سوز (بنزيني يا ديزلي) و يك موتور برقي(كه انرژي خود را از باطري ها يش ميگيرد) دارند استفاده ميشود. تا سرعت مشخصي فقط موتور برقي كار ميكند و بعد از يك سرعت مشخص براي افزايش قدرت موتور درون سوز نيز شروع به كار ميكند.هدف از توليد اين نوع اتومبيلها مصرف سوخت كم و حداقل آلودگي محيط زيست است.
HYDROPNOMATIK :
استفاده از بازوهاي عيدروليكي كمك فنر يه جاي بازوهاي فلزي كه تنها از سوي سيتروئن استفاده ميشود.
HILL HOLD CONTROL :
اين سيستم در هنگام حركت در سربالايي جلوي حركت اتومبيل به عقب را ميگيرد.در اين سيستم ترمزها بصورت اتوماتيك عمل كرده و با فشار ثابتي ترمز گرفته ميشود.بدين ترتيب تا زمان فشردن پدال گاز توسط راننده و حركت اتومبيل جلوي حركت اتومبيل به عقب گرفته ميشود.
HUD :
Heads-up Display اين سيستم براي اولين بار در هواپيماهاي جنگنده استفاده شد و به راننده امكان ميدهد از وي شيشه جلوي اتومبيل اطلاعات اتومبيل را ببيند. اين سيستم توسط يك پروژكتور اطلاعات را روي شيشه جلو منعكس ميكند.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
I
I-DRIVE :
اين سيستم توسط BMW ساخته شده .در اين سيستم كامپيوتري ميتوان المانهاي كنترلي زيادي را كه در اتومبيل موجود است را توسط يك Joystick كه در كنسول مياني قرار دارد كنترل كرد.
IMMOBILIZER :
سيستمي كه جلوي كار كردن اتومبيل با كليد كپي شده و يا بدون كليد را ميگيرد.در اتومبيلهاي مجهز به IMMOBILIZER با دريافت اطلاعات ميكرو الكترونيكي داخل كليد توسط ECU اتومبيل روشن خواهد شد.
INTERCOOLER :
اينتر كولر وسيله اي است كه در موتورهاي مجهز به توربو استفاده ميشود.چون توربو شارژر همراه با فشردن هوا را گرم ميكند و هواي گرم حجم بيشتر دارد بنابرين و شارژ سيلندر به صورت منفي تحت تاثير قرار ميگيرد.با نصب اينتر كولر بين موتور و توربوشارژر هوا سرد ميشود و بدين ترتيب با كاهش حجم هوا موارد بالا پيش نمي آيد و گشتاور و قدرت موتور بيشتر از پيش افزايش پيدا ميكند.
ISOFIX :
نوعي صندلي مخصوص كوچولو ها كه بر روي صندلي عقب بسته ميشود و ايمني آنها را تامين ميكند.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
J
Jet Number :
نشان دهنده ميزان تمايل سوخت ديزل به احتراق است.براي سوختهاي ديزل امروزي اين عدد 50 ميباشد.
JIS :
Japanese Industrial Standart و (jis=din)
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
K
Kickdown :
در اتومبيلهاي مجهز به دنده اتوماتيك هنگامي كه راننده پدال گاز را بصورت ناگهاني تا ته فشار دهد اين سيستم براي افزايش شتاب و يا افزايش سرعت در سر بالايي دنده معكوس ميكند.
KW :
Kilowatt . يك اسب بخار (DIN) برابر 0.735499 كيلو وات است و يك اسب بخار (SAE) برابر 0.7496999 كيلووات است.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
L
LED :
Ligtht Emitting Diode.ديودي كه با دريافت جريان برق نور ميدهد.امروزه در اتومبيلهاي مدرن از LED در چراغهاي خطر و ترمز استفاده مي شود. چون LED سريعتر از چراغهاي معمولي روشن ميشود.
LEV :
Low Emission Vehicle Standarts.استانداردي آلايندگي اتومبيلهاي توليد شده در ايالت كاليفرنياي امريكا.در بعضي ايالتهاي ديگر امريكا نيز اجرا ميشود و در سال 2004 جاي خود را به استاندارد LEV II داد.
LPG :
Liquified Petroleum Gas سوخت گاز كه تحت فشار يا دماي پايين تبديل به مايع شده و در مخزن نگه داري ميشود.قيمت آن نسبت به بنزين ارزان بوده و آلودگي بسيار كمتري ايجاد ميكند و اكتان بالايي دارد.مصرف ان نسبت به بنزين بيشتر است.امروزه موتورهاي بنزيني را ميتوان به گاز سوز تبديل كرد.
LSD :
Limited Slip Differential ديفرانسيل محدود كننده لغزندگي.به خصوص در پيچها و زمينهاي لغزنده جلوي سر خوردن اتومبيل را ميگيرد. تفاوت اين نوع ديفرانسيل پيشرفته با ديفرانسيلهاي استاندارد در اينست كه در مواقع شتاب گيري و كاهش سرعت نيز اتومبيل را كنترل ميكند.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
M
MACPHERSON :
MacPherson , سيستم كمك فنري كه چيز زيادي راجع بهش نميدونم...احتمالا يك اتصال زيري بين فنر لول كمك فنر و ضربه گير است.
Micro Filter :
فيلتر الكتريكي كه ذرات و پولن هاي تا 5 ميكرون را نيز جذب ميكند.
MPV :
اتومبيل چند منظوره (مانند Opel Zafira )
MPI :
انژكتور چند نقطه اي. بهترين حالت احتراق سوخت را به وجود مي آورد.
MOTRONIC :
اين سيستم الكترونيكي ميزان تركيب سوختي (هوا و سوخت) و احتراق را طبق خواست راننده تنظيم ميكند. اين سيستم نسبت به سيستم مكانيكي كه مصرف سوخت و آلودگي بيشتري داشت آوانتاژهاي زيادي دارد و توسط يك مغز الكترونيكي و سنسورهاي متعدد كنترل كاركرد موتور را به بهترين شكل كنترل ميكند.
MOZ :
عدد اكتان موتور. با روشي متفاوت نيز ROZ محاسبه ميشود كه بزرگتري از MOZ حاصل ميشود.
MSR :
Motor Schleppmomenten Regelung .سيستمي كه توسط سيستم كنترل پايداري اتوماتيك(ASC) كنترل ميشود. و جلوي لغزندگي و كشيده شدن اتومبيل را در مسيرهاي لغزنده و نرم را ميگيرد.اين سيستم در سرعتهاي بالاتر از 20 كيلومتر در ساعت ميتواند عمل كند.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
N
NM :
NEWTONMETRE (واحد گشتاور يا ميزان torque اتومبيل) ميزان نيرويي لازم براي 1 متر حركت دادن يك جسم با واحد نيوتن متر بيان ميشود. 1 نيوتن براير 100 گرم است. NM واحد گشتاور و يا قدرت چرخش موتور است.
Navigation System :
سيستم هدايت گر يا راهبري. اين سيستم به وسيله نقشه موجود در حافظه خود محل اتومبيل را دقيقا مشخص ميكند و توسط يك نمايشگر بزرگ كه در كنسول مياني قرار دارد راننده را از سريعترين و نزديگترين مسير ممكن به مقصد راهنمايي ميكند.
NIGHT VISION :
سيستم ديد در شب.در صورت ديد كم در شب راننده را از موانع موجود مطلع ميكند.
NITRO :
nitromethane. تركيب ازت و متان و سوختي است كه انرژي كمتري از بنزين توليد ميكند ولي براي سوختن به هواي بسيار كمتري احتياج دارد و بهمين جهت كارايي بهتري دارد.براي سوختن 1 ظرفيت بنزين 14.7 ظرفيت هوا لازم است ولي براي سوختن 1 ظرفيت نايترو 1.7 ظرفيت هوا لازم است و در نتيجه براي سوختن در محفظه احتراق 8 برابر بيشتر از بنزين سوخت وارد ميشود.آوانتاژ نايترو فقط اينست كه بطور متوسط 2.5 برابر بيشتر قدرت توليد ميشود.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
O
Oversteer :
به سر خوردن قسمت عقب اتومبيل گفته ميشود.
Oastler, Malcolm :
اين استراليايي با استعداد اكنون سر طراح تيم BAR است. (همان تيم كه با Honda در فرمول يك همكاري دارد BAR-HONDA ) و در موفقيت Reynard در كارت سهم داشت.
Oliver, Jackie :
اوليور در ابتدا راننده مسابقات Prix pilotu بود. همراه Alan Rees تيم Arrows را تاسيس كردند.اين تيم اكنون متعلق به Tom Walkinshaw است.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
P
Pacific :
اين تيم انگليسي كه توسط Keith Wiggins در سال 1994 تاسيس شد فقط توانست 1 سال روي پا بايستد در سال 1996 با بدهي هاي زيادي تعطيل شد.
Paddock :
محلي كه معمولا در قسمت عقب PIT STOP قرار دارد و تجهيزات و اتومبيلهاي نقليه اي تيمها در اين محل قرار ميگيرند.
Palmer, Jonathan :
اين دكتر انگليسي فعاليت فرمول 1خود را از سال 1983 و با شركت در Grand Prix فرمول 1 اروپا و كسب مقام سيزدهمي آغاز كرد.در مدت 7 سال فعاليت خود راننده تيمهاي Skoal Bandit, Zakspeed و Tyrrell بود.در اين مدت در 84 مسابقه شركت كرد و 1 بار بهترين زمان يك دور را كسب كرد و 14 امتيلز بدست آورد.
Panis, Oliver :
اين راننده فرمول 1 از مدرسه Elf Racing شروع به كار كرد و در سال 1994 راننده Ligier در فرمول 1 بود و تا سال 199 در اين تيم حضور داشت و در سال 2000 به عنوان راننده تست به تيم McLaren پيوست. در مدتي كه راننده تميهاي Prost و Ligier بود 56 امتياز بدست آورد و تنها يك بار در سال 1996 ودر موناكو به پيروزي رسيد.
Patrese, Riccardo :
اين راننده 17 سال فعاليت خود تنها راننده اي است كه در 256 مسابقه grand prix شركت كرده است.اين راننده ايتاليايي در سال 1977 با تيم Shadow شروع به شركت در مسابقات كرد و سپس راننده تيمهاي Arrows, Parmalat Brabham, Benetton Alfa Romeo, Williams و Benetton بود در اين مدت او در در 6 مسابقه پيروز شد و در 8 مسابقه مقام كسب كرد.در 13 مسابقه صاحب سريعترين دور بود و 281 امتياز كسب كرده بود.
Paul, Ricard :
پيستي در جنوب فرانسه كه از سال 1971 تا 1990 مسابقات Grand Prix فرانسه در اين پيست برگزار ميشد.
Petronas :
اين كارخانه مالزيايي با تيم Sauber در فرمول 1 همكاري دارد و صاحب امتيار نام موتورهاي V10 فراري است كه بر روي اتومبيلهاي تيم Sauber نصب ميشود.
Peterson, Ronnie :
اين راننده سوئيسي يكي از رانندگان مشهور و با استعداد فرمول يك بود كه در 10 مسابقه به پيروزي رسيد و به شكلي تراژيك از فرمول يك و پيستها جدا شد.در سال 1978 در يك تصادف پاي او آسيب شديدي ديد و مدتي در اغماء بود و بعد از بهبودي نيز استعداد رانندگي خود را از دست داد.
Peugeot :
اين شركت فرانسوي در سال 1994 همراه با تيم McLaren در فرمول 1 شركت كرد و با مشكلات موتور مواجه شد.در سال 1995 به تيم Jordan ملحق شد و سپس در سال 1998 همرا با تيم Prost در مسابقات شركت كرد.موتورهاي پژو هميشه به عنوان يكي از بهترين موتورها مورد قبول هستند ولي پژو با تيمهاي Jordan و Prost نوانسته است موفقيتي كسب كند.
Pitlane :
محل بين ساختمان PIT STOP و خود PIT STOP.در اين محل محدوديت سرعت وجود دارد كه معمولا 120 كيلومتر در ساعت ميباشد.
Pitstop :
محل توقف براي تعويض لاستيك و سوخت گيري در فرمول 1. حداقل 17 مكانيك در PITSTOP انجام وظيفه ميكنند و بسته به ميزان سوخت گيري بين 5 الي 16 ثانيه اتومبيل در PIT توقف ميكند (و همچنين كلوپي خيلي باحال در فروم مشهور تيونينگ تالك كه من مديرش هستم)
Pole Position :
به رده راننده در هنگام شروع مسابقه گفته ميشود.طبق زمانهاي بدست آمده در روز قبل مسابقه مشخص ميشود و رانندگان به ترتيب بهترين زمان بدست آمده مسابقه را شروع خواهند كرد.
Porsche :
اين شركت آلماني كه اتومبيلهاي اسپورت توليد مي كند با ساخت يك موتور V6 توربو براي تيم TAG-McLaren براي اولين بار در فرمول 1 شركت كرد و همراه McLaren سه بار قهرماني فرمول 1 را كسب كرد كه در سالهاي 1984 و 1985 و 1986 بود.
Postlethwaite, Harvey :
يكي از طراحان فرمول 1 كه 27 سال در فرمول 1 فعاليت داشت و با تيمهاي بسياري از جمله Postlethwaite و Tyrrell و Honda همكاري كرد.او در سال 1999 درگذشت.
Prost :
Alain Prost همراه تيمهاي مختلفي در فرمول 1 شركت كرد و 51 بار در مسابقات اول شد و بيشترين امتياز را كسب كرد. در سال 1994 همراه با تيم Williams-Renault چهارمين و آخرين قهرماني خود در فرمول 1 را كسب كرد.در سال 1997 تيم Ligier را خريداري كرد و رئيس تيم Prost شد.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
R
Radiotelephone :
تلفن موبايل اتومبيل همراه با Car Audio set يك وسيله باشند.
Radiator :
در اتومبيلهايي كه سيستم خنك كننده آنها توسط آب كار ميكند آب گرم شده از داخل رادياتور عبور ميكند و توسط FAN خنك شده و دوباره به موتور باز ميگردد.
RDS :
Radio Data System اطلاعات كانالهاي FM راديو را ميتوان در پانل نمايشگر راديو مشاهده كرد.
REAL-TIME :
در حالت عادي چرخهاي جلو محرك هستند ولي اگر چرخهاي جلو هرز گردي كنند سيستم بصورت اتوماتيك نيروي موتور را به چرخهاي عقب منتقل ميكند.
ROZ :
Research oktan . عددي كه همانند MOZ قدرت احتراق سوخت را نشان ميدهد.
ROADSTER :
اتومبيلهاي روبازي كه 2 در داشته باشند و 2 نفر گنجايش سرنشين داشته باشند (همراه با راننده)
ROTARY-WANKEL MOTOR :
نوعي موتور كه در سال 1954 از سوي Felix Wankel ساخته شد.نحوه كار اين موتور به طور خلاصه به اين شكل است كه با چرخاندن پيستون مثلثي شكل داخل بلوك محفظه احتراق , در داخل سيلندر حجم و ميزان تراكمهاي متفاوتي به وجود آورده شود.اين تكنولوژي موتور امروزه بيشتر از سوي مزدا استفاده ميشود. در مدل RX-8 مزدا كه در اروپا جاي مدل RX-7 را گرفت از اين نوع موتور استفاده شده است.
RPM :
Revolutions per Minute دور در دقيقه.هر لحظه نشان ميدهد كه موتور در يك دقيقه چند دور ميچرخد.
RULMAN :
نام عمومي قطعه اي كه بين دو جسم در حال حركت قرار ميگيرد و اصطكاك بين آنها را كاهش ميدهد.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
S
SAE :
Society of Automotive Engineers انجمن مهندسين اتومبيل. انجمني كه استانداردهايي را تعريف كرده و يكي از اين استاندارد ها HP/SAE است كه قدرت اتومبيل (اسب بخار) را نشان ميدهد و در آمركاي شمالي قدرت اتومبيلها با اين استاندارد محاسبه ميشود كه نسبت به استاندارد HP/DIN عدد بزرگتري بدست مي آيد.
SAHR :
Saab Active Head Restraint. سيستمي است كه از طرف شركت SAAB ساخته شده. در تصادفهايي كه به اتومبيل از عقب ضربه وارد ميشود توسط پشتيها سر سرنشين به جلو هل داده ميشود تا گردن و سر سرنشين آسيب نبيند. تصادف توسط يك حسگر كه در عقب اتومبيل قرار گرفته تشخيص داده ميشود.
SEDAN :
اتومبيلهايي كه 4 در دارند و از ستون C تا عقب بر آمده و موازي با زمين است.
SELESPEED :
تفاوت آن با Tiptronic در manual (دستي) بودن آن است.ولي ميتوان از آن بصورت اتوماتيك و يا نيمه اتوماتيك نيز استفاده كرد.
SELF-LEVELLING SUSPENSION :
يك واسطه المان در داخل سيستم كمك فنر است كه متناسب با مقدار بار اتومبيل ارتفاع كمك فنر را بصورت اتوماتيك تنظيم مي كند.در اين سيستم ارتفاع قسمت جلو و عقب مستقل از هم تنظيم ميشود.
SETAN :
عددي كه كيفيت سوخت ديزل را نشان ميدهد. عدد 100 بيان گر اينست كه خود احتراقي سوخت بسيار آسان و سريع است. براي موتورهاي ديزلي پيشرفته اين عدد بهتر است كمي بيشتر از 50 باشد.
SLS :
سيستمي كه ارتفاع اتومبيل را به صورت اتوماتيك تنظيم ميكند و در اتومبيلهاي Off Road استفاده ميشود.
SOFT-STOP :
سيستمي كه با كاهش شدت ترمزها در هنگام توقف به صورت اتوماتيك باعث توقف نرم و بدون لرزش ميشود.
SOFT-TOP :
به سقف اتومبيلهاي با سقف باز شونده گفته ميشود كه جنس سقف از پارچه و يا فلز با پوشش پارچه باشد.
SPACEFRAME :
قطعات متحرك آلومينيومي كه در ساخت بدنه Audi هاي A8 , A2 مورد استفاده قرار گرفته و باعث كاهش 40 درصدي وزن شده اند.
SOHC :
موتور با يك ميل بادامك (و احتمالا 16 سوپاپ)
spoiler :
در بعضي اتومبيلها در جلو و زير سپر و در بعضي در عقب و روي صندوق نصب ميشود. اين قطعه باعث بهبود آيروديناميك خودرو ميشود.
Spider :
در اوايل سالهاي 1900 به وسيله سبك موتور دارو با 2 صندلي گفته مي شد.اين عبارت از سالهاي 1950 از سوي توليد كنندگان ايتاليايي براي اتومبيلهاي اسپورت 2 نفره و روباز شروع به استفاده شد.
SRS :
سيستمهاي ايمني اضافي مانند كيسه هوا.
STEER BY WIRE :
سيستم فرمان هيدرويك الكترونيك ميباشد و همانند بازهاي كامپيوتري ارتباط مكانيكي وجود ندارد بلكه با حركت فرمان توسط راننده چرخهاي جلو به صورت الكترونيك اتومبيل را هدايت ميكنند.
STOP & GO :
سيستم كه همراه سيستمAdaptive Cruise Control (ACC) كار ميكند و فاصله را توسط سنسورها كنترل ميكند و به خصوص در زمان حركت در ترافيك سنگين كاربرد دارد.
SUPER SELECT :
چرخهاي محرك را بنا به شرايط و احنياج راننده تغيير ميدهد. اين سيستم به 4 شكل كار مي كند : 1-فقط چرخهاي عقب محرك باشند. 2-تقسيم بين چرخهاي جلو و عقب. 3-تقسيم مساوي نيرو بين چرخها جلو و عقب. 4-حركت با 4 چرخ بصورت كلاسيك.
SUV :
SPORT Utility Vehicle.اين اتومبيلها خصوصيات اتومبيلهاي استيشن و ون را در متن خود دارند و معمولا باشد 4WD هستند كه براي مسيرهاي غير از جاده و نا همواريهاي معمولي نيز مناسب هستند در عين حال كه در جاده تفاوتي زيادي با يك اتومبيل معمولي ندارند.
Suspension :
سيستم تعليق. ضربات و شوكهاي وارده از طرف مسير به اتومبيل را جذب ميكند.
--------------------------------------------------------------------------------------
T
TAS :
Travel Assist System. اين سيستم توسط يك خط GSM در مواقع تصادف به صورت اتوماتيك پيغام S.O.S ميفرستد.
TCS :
ASR-ETC. سيستم كنترل پاتيناژ.
TDI :
Turbo Dizel Injection.
TIPTRONIC :
گيرباكس دو حالته يعني به دلخواه ميتوان دنده را دستي و يا اتوماتيك عوض كرد.
TPC :
سيستم الكترونيك كنترل فشار (باد) لاستيك.
TURBO :
سيستمي كه باعث ورود هواي بيشتر به موتور ميشود و با آفزايش ميزان هواي ورودي قدرت موتور افزايش ميابد. پروانه توربو توسط گازهاي خروجي از اگزوز چرخانده ميشود.
Twin Spark :
استفاده از يك جفت شمع براي هر سيلندر كه باعث سوخت بهتر تركيب سوختي ميشود و همچنين با كاهش زمان احتراق تراكم نيز افزايش ميابد.Alfa romeo و بنز (محمد بزن قدش) از اين سيستم استفاده ميكنند.
---------------------------------------------------------------------------------------------
V
Vanos :
سيستم كنترل زمان متغيير سوپاپ در BMW
VTEC :
موتورهاي هوندا كه مجهز به ميل سوپاپهاي با زمانهاي متفاوت هستند. در اين موتور ها زمانهاي سوپاپ در دورهاي متفاوت تغيير كرده و بهترين كارايي و مصرف سوخت ايجاد ميشود.
VTG :
Variable Turbo geometry. توربوي متغيير. اين توربو در دورهاي كم نيز كارايي دارد.هوايي كه از مانيفولد اگزوز مي آيد توسط پره هاي كوچكي كه درون بدنه اين توربو قرار دارد به مركز پروانه هدايت ميشود.اين پره ها با دستوراتي كه از سيستم كنترل موتور ميگيرند به بالا پائين حركت ميكنند و باعث ميشوند در دورهاي پائين نيز پرپانه توربو با سرعت خوبي بچرخد. (همانطور كه براي افزايش فشار آب بايد لوله قطر كمتري داشته باشد)
VVT-I :
سيستم كنترل زمان متغيير سوپاپ در Toyota
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
W
WHEELBASE :
(فاصله محور) فاصله بين مركز چرخهاي جلو تا مركز چرخهاي عقب.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
لغات فارسي
استاندارد آلايندگي گازها:
براي تبديل گازهاي مختلف خروجي از اگزوز به مواد غير مضر از كاتاليزور استفاده ميشود.
استاندارد يورو مشخص كرده است كه اتومبيلها چقدر ميتوانند گاز توليدكنند.
از اول سال 2000 استاندارد Euro3 و از اول سال 2005 و در سال 2006 استاندارد آلايندگي Euro4 اجرا ميشوند.
موتور سوخت سلولي:
با واكنش بين هيدروژن و اكسيژن برق توليد مي شود و اين برق مورد استفاده موتور برقي اتومبيل قرار مي گيرد.
موتور 4 زمانه :
موتورهايي كه سيستم كاركرد آنها به ترتيب : مكش , تراكم , كار ( نيرو , احتراق , باز شدن) و اگزوز ميباشد.
موتور مربعي :
موتوري كه Stork و اندازه آن يكي باشد (موتورهاي Ecotec اپل)
ميزان تراكم :
از تقسيم كل حجم يك سيلندر بر موقيت پيستون در پايينترين و بالاترين نقطه بدست مي آيد.بدليل ساختار سوخت ديزل موتورهاي ديزلس ميزان تراكمي بيشتري نسبت به موتورهاي بنزيني دارند.
موتور سري :
شكلي از موتور كه سيلندرها در يك راستا و كنار هم در داخل بلوك سيلندر قرار گرفته باشند.نوع ديگري از موتور سري موتور V شكل است.
سنسور باران:
سنسور اپتيكي كه خيس شدن شيشه را دريافت ميگكند و برف پاك كن را به كار مي اندازد و چنانچه سقف باز باشد سقف را ميبندد.
گيرباكس نيمه اتوماتيك :
در اين گيرباكس پدال كلاچ وجود ندارد و اين كار توسط پدال الكترونيك و يا هيدروليكي انجام ميشود.امروزه از اين گيرباكس در بسياري از اتومبيلها استفاده ميشود و آخرين نوع آن Easytronic است كه در اپل كورسا استفاده شده است.
وزن خالص و يا خالي اتومبيل:
مجموع وزن خود اتومبيل و راننده كه 75 كيلو گرم در نظر گرفته ميشود و باك سوخت كه 90% آن پر باشد.
زمان متغيير سوپاپ :
موتور در دورهاي متفاوت يكي از زمان هاي سوپاپ را كه كارايي بهتري دارد را انتخاب ميكند و بدين ترتيب موتور در تمام دورها با مصرف كمتر كارايي بهتري خواهد داشت.
سيستم شست و شوي چراغ :
اين تجهيزات كه ظرف آب و موتور مستقلي دارد با پاشش آب بر روي چراغها آنها را تميز كرده و جلوي كاهش ديد را ميگيرد.در بعضي از مدلها چراغها مجهز به برف پاك كن نيز هستند.
لوله ترمز :
شيلنگهاي فلزي كه در بعضي براي محافظت از زنگ زدگي پوشش پلاستيكي دارند. قطر داخلي اين لوله ها 2.5mm و قطر خارجي آنها 4.5mm ميباشد و وظيفه رساندن روغن ترمز را از مركز اصلي به المانهاي ترمز واقع در چرخها را دارند.
ديسك ترمز :
ديسكهاي ترمز معمولا براي چرخهاي جلوي اتومبيل نصب ميشوند و در بعضي از اتومبيلها نيز هر 4 چرخ مجهز به ترمزهاي ديسكي هستند. جنس آنها معمولا فلزي و يا از آلياژ آهن است و چون در زمان ترمز حرارت زيادي ايجاد ميشود حنك كردن ديسكها اهميت زيادي دارد.امروزه ترمزهاي ديسكي از جنس سراميك پيشرفته ترين و بهترين نوع ترمز هستند.
تقسيم نيروي ترمز :
نيروي ترمزها به چرخهاي جلو بيشتر از چرخهاي عقب منتقل ميشود.
فرمان هيدروليك :
فشار هيدروليكي كه با كمك موتور ايجاد ميشود به راننده امكان ميدهد با نيروي كمي فرمان را بچرخاند.
فيلتر گازوئيل :
فيلتر گازوئيل در موتورهاي انژكتور ديزلي كه جلوي ورود ذرات را به موتور ميگيرد.
خفه شدن موتور:
رفتن بيش از اندازه سوخت به موتور ( موتور كاربراتوري و يا انژكتوري ميتواند باشد) اين مشكل ميتواند در نتيجه ايراد در فيلتر هوا , تنظيم نبودن كاربراتور , فعال بودن بيش از اندازه ساسات و كم بودن هواي ورودي به موتور به وجود آيد.
روغن موتور سنتتيك :
روغن موتورهايي كه در داخل آنها از مواد نفت استفاده نشده و كارايي بهتري دارند.
سرسيلندر :
در بالاي بلوك سيلندر موتور قرار ميگيرد و معمولا قابل جدا سازي است.در بر
آيا تا بهحال با اتومبيلتان به مشکل برخوردهايد؟ مثلا پيش آمده در سفر باشيد و ناگهان وسط جادهاي کوهستاني يا کويري، مشکلي براي اتومبيلتان به وجود بيايد و هيچ مکانيکي هم آن دوروبر نباشد و مجبور شويد به تنهايي مشکلتان را حل کنيد؟!
به هرحال، تعطيلات عيد فرصت مناسبي براي سفر است و خيليها ميروند مسافرت. ولي آنهايي که پيش از رفتن به سفر، از چک کردن اجزاي اتومبيلشان، حتي اگر صفر- کيلومتر باشد، غفلت ميکنند؛ ممکن است سفر تلخي را پيش رو داشته باشند. به همين خاطر، ما راههايي را به شما توصيه ميکنيم تا مسافرتتان مطمئنتر شود. نميگوييم چطوري سرسيلندر را بازسازي كنيد يا ميللنگ را تعمير كنيد! ولي هشدارهايي ساده و نكتههايي مهم هست كه اگر به كار ببنديد، سفري لذتبخشتر در انتظارتان خواهد بود.
1. پيش از سفر، فهرستي از اجزاي اتومبيلتان که نياز به تعمير دارند، تهيه کنيد. به تکتک آنها سر بزنيد و ببينيد براي تعمير آنها چه کاري از دستتان برميآيد. مهمترين كارها تعويض روغن ترمز و روغن موتور، بازديد شلنگ رادياتور، تسمهها، لاستيكها، ترمزها، برف پاککن، چراغهاي راهنما، چراغ ترمز و چراغ جلوست. خيلي از شما ممكن است بدانيد چگونه تيغهي برف پاککن، تسمه، اگزوز، لامپها، ترموستات و شمع موتور را تعويض کنيد. اگر نميدانيد يک كتاب راهنماي تعمير خودرو تهيه کنيد و پيش از آنکه با مشکلات اتومبيلتان درگير شويد يکي يکي دستورات آن را دنبال کنيد. بيشتر افراد پس از خواندن راهنماي درجشده در راهنماي تعمير خودرو ميتوانند خودشان مشکل را حل کنند.
2. اصل مراقبت پيشگيرانه همواره ميگويد پيش از خرابي، تعميرش کن! روغن موتورتان را پس از طي مسافت 4 تا 5 هزار کيلومتر بايد عوض کنيد. مگر آنکه از روغنهايي استفاده کنيدکه مشخصا تا مسافت بيشتري ميتواند مورد استفاده قرارگيرد آخرين باري را که روغن عوض کردهايد به ياد آوريد و اگر کيلومترشمار اتومبيلتان به اعدادي که ذکر کرديم، نزديک شده است يا فکر ميکنيد ممکن است در طول سفر نزديک شود، در تعويض روغن اتومبيلتان درنگنکنيد.
3. علاوه بر تعويض روغن موتور، روغن گيربکس و ديگر مايعات مربوط به موتور اتومبيل را فراموش نکنيد. محورهاي اتومبيل هم نياز به روغنهايي دارند تا روانتر کار کنند. بنابراين به راهنماي اتومبيلتان مراجعه کنيد تا از ميزان و اندازهي روغنهاي اتومبيل مطلعشويد.
4. وقتي براي بازديد شلنگ رادياتور، در کاپوت را بالا ميزنيد، با ديدن آن گمان نکنيد همه چيز روبهراه است. بسته به دماي رادياتور، شلنگهاي لاستيکي آن معمولا 10 سال دوام ميآورند. نخست به نقاط اتصال شلنگ به موتور و رادياتور در هر دو طرف نگاهيبيندازيد.
5. تسمههاي اتومبيلتان را هم چک کنيد. با دستانتان آنها را برگردانيد و ميزان صافبودنشان را چک کنيد. اگر خيلي ناهموارند يا پاره يا صاف شدهاند، زمان تعويض آنها فرا رسيده. اتومبيلهاي صفر کيلومتر معمولا يک تسمهي بزرگ دارند؛ اگر شما کمتر از 4500 کيلومتر با اتومبيلتان حرکت کردهايد نيازي به تعويض آن تسمه نيست؛ اما اتومبيلهاي قديميتر بيشتر از يک تسمه دارند و بايد از درستكاركردنشان مطمئن شويد.
6. لاستيكها نقطهي تماس اتومبيل با زمين هستند و از آنجايي که اگر روبهراه نباشند يكهو ديديد ماشينتان چپ شده، عاقلانه است که نگاه دقيقي به آنها بيندازيد و مطمئن شويد بيش از حد باد نشدهاند. از سوي ديگر اگر بادشان کم باشد مصرف سوخت اتومبيل زياد ميشود و همچنين در سرعت بالا ممكن است دماي آنها بالا برود و بتركند.
7. برف پاککن، چراغهاي راهنما، چراغ ترمز و چراغ جلو (نوربالا و نور پايين) را بازديدكنيد.
آیا تا به حال این نکته توجه شما را به خود جلب کرده است که چرا بعضی وسایل مکانیکی مانند چرخهای اسکیت یا موتور الکترونیکی به راحتی و به نرمی حرکت میکنند؟ پاسخ این سوال را باید در ماشینی به نام بلبرینگ یافت.
بلبرینگ در بسیاری از وسایل اطراف ما دیده میشود. اگر بلبرینگ در وسایل مکانیکی ما موجود نباشد، آنگاه مجبور به تعویض مداوم قطعاتی هستیم که در معرض پدیده اصطکاک قرار دارند. با خواندن این مقاله، با بلبرینگ و انواع آن آشنا خواهید شد.
1- اصول حاکم بر بلبرینگ:
ایده موجود در بلبرینگ بسیار ساده است. به گردش در آوردن اجسام سادهتر از ساییدن آنها بر یکدیگر میباشد. به عنوان مثال چرخهای اتومبیل شما مثل بلبرینگهای بزرگی هستند. اگر به جای چرخ اتومبیل شما چیزی مانند چوب اسکی داشت آنگاه به حرکت درآوردن آن بسیار دشوارتر بود. دلیل آن این است که وقتی از اجسامی مانند چوب اسکی به جای چرخ برای اتومبیل استفاده کنید آنگاه نیروی اصطکاک قویی در جهت عکس حرکت اتومبیل برآن وارد میشود، لذا حرکت اتومبیل به کندی صورت خواهد گرفت. ولیکن اگر دو سطحی که با یکدیگر در تماس هستند بر روی هم گردش نمایند آنگاه اصطکاک به حداقل خود میرسد.
بلبرینگ با دارا بودن ساچمههایی گرد و سطوح صیقلی اصطکاک را به حداقل خود میرساند. این ساچمهها بار کاری را تحمل کرده و سبب میشوند تا وسیله به راحتی حرکت کند.
2- بار وارد شده بر بلبرینگ:
به طور کلی بار وارد شده بر بلبرینگها را به دو دسته Radial و Thrust دستهبندی میکنند. بسته به موقعیت و شرایطی که بلبرینگ مورد استفاده قرار میگیرد یکی از این دو بار و یا هر دو بار بر آن وارد میشوند. بار وارد شده بر بیشتر بلبرینگهای مورد استفاده در موتورهای الکترونیکی از این نوع میباشد. نوع دیگر بار که Thrust نام دارد، فشار خود را بر ناحیه اتصال دو قرقره اعمال مینماید. بر بلبرینگ چرخ خودروی شما هر دو نوع فشار وارد میشود.
انواع بلبرینگ
بلبرینگ، بالبرینگ، یاتاقان ساچمهای: (Ball Bearing)
این نوع از بلبرینگ مرسومترین نوع بلبرینگ میباشد که نمونههایی از آن را در وسایل مختلف مشاهده کردهاید. این نوع از بلبرینگها هر دو نوع فشار را به خوبی تحمل میکنند و بیشتر در وسایلی استفاده میشوند که بار وارده بر بلبرینگ زیاد نیست.
در این نوع از بلبرینگ، فشار بر روی سطح خارجی بلبرینگ وارد میشود و این فشار از طریق ساچمهها به بخش داخلی منتقل میگردد. به دلیل آنکه ساچمهها کروی هستند، تنها بخش اندکی از سطح آنها با سطوح در تماس است لذا اصطکاک به شدت کاهش یافته و این نوع بلبرینگها به نرمی حرکت میکنند. از آنجایی که تنها سطح اندکی از ساچمهها در تماس میباشد لذا نمیتوان فشار زیادی را بر آنها وارد نمود زیرا موجب تغییر شکل پیدا کردن بلبرینگ میشود و پس از مدتی بلبرینگ به خوبی کار نخواهد کرد.
بلبرینگ های غلتکی، رولرینگ: (Roller Bearings)
این نوع بلبرینگها شبیه شکل زیر میباشند. این نوع بلبرینگها قادر خواهند بود فشار بسیار زیادی از نوع Radial را که پیشتر شرح آن داده شد، تحمل کنند. در این نوع بلبرینگها سطح تماس ساچمه با سطوح یک خط میباشد ولیکن در بلبرینگهای چرخی یک نقطه بود لذا این نوع بلبرینگها (بلبرینگهای غلتکی) فشار بسیار بیشتری را قادر به تحمل کردن هستند. ولیکن این نوع بلبرینگها قادر به تحمل کردن فشار زیاد از نوع Thrust نمیباشند. نوعی از این بلبرینگ که آن را یاتاقان سوزنی مینامند دارای استوانههایی با قطر بسیار اندک میباشد.
بلبرینگ کف گرد Ball Thrust Bearing
این نوع بلبرینگها در جاهایی مورد استفاده قرار میگیرند که سرعت پایین باشد و همچنین فشار از نوع Radial کم باشد.
بلبرینگ کف گرد بشکهای Roller trust bearing
این نوع بلبرینگ قادر به تحمل فشار زیادی از نوع Thrust میباشند.
Tapered roller bearings
این نوع از بلبرینگها نيز قادر به تحمل نمودن فشار زیادی هستند.
بلبرینگهای مغناطیسی
در بعضی از کاربردها که در آن سرعت حرکت وسایل مکانیکی بسیار زیاد میباشد از این نوع از بلبرینگها استفاده میشود. در این نوع از بلبرینگ تماس فیزیکی بین قطعات وجود نداشته بلکه نیروی مغناطیسی قویی سبب غوطهورشدن اجزای داخلی بلبرینگ میشود. بعض از انواع آن قادر هستند در عرض یک دقیقه به تعداد 50000 گردش کنند.
Earthquake-proof Builings
همانطور که از نام این نوع بلبرینگ مشخص است، این نوع از بلبرینگ در زیربنای ساختمانها برای مقابله نمودن با پدیده زلزله و مقاومسازی ساختمان استفاده میشود. این نوع بلرینگهای غولآسا بسیار مقاوم بوده و وزن بسیار سنگین ساختمان را تحمل میکنند.
امیدواریم در ایران نیز از این تکنیک در ساخت برجهای مسکونی استفاده شود.
مثل ماشينها، تمام لاستيکها يک جور ساخته نميشوند. بر اساس ماشيني که شما ميرانيد و زماني که ميرانيد، لاستيکها به صورت ويژهاي طراحي ميشوند تا به آب و هوا، اندازه خودرو و عملکرد خودرو پاسخ دهند. اين به کنار، يکي از بهترين راهها براي انتخاب يک لاستيک براي خودرويتان فهميدن علامتگذاريهاي مشخصات لاستيک است .
لاستيکهاي تابستاني
در درجه اول براي رانندگي در هواي خشک و کم رطوبت طراحي شدهاند، لاستيکهاي تابستاني براي عملکرد خوب بر روي برف و يخ و يا دماهاي سرد ساخته نشدهاند. لاستيکهاي تابستاني براي آب و هواي گرمتر طراحي شدهاند، که نهايت اصطکاک و خاصيت فنري را بر روي جاده فراهم ميکنند. طراحي عاج تاير تابستاني از شيارهاي شبکهای، تا الگوهاي پيچيده جهتدار طبقهبندي ميشود که سطوح مختلف هندلینگ در شرايط رانندگي در تابستان را ارتقاع ميدهند. مطمئن نيستيد که چه نوع لاستيک تابستاني براي خودروي شما مناسب است؟ موارد پايين را در نظر بگيريد :
سبک رانندگي شما ؟ آرام، تهاجمي، ...
خودروی شما ؟ وانت، سواري، ....
دلیل استفاده از خودرو؟رفت و آمدهاي طولاني بين محل کار و منزل، خريد آخر هفته، و ...
براي بيشتر خودروها، سايز اصلی لاستيک يک راهنماي خوب در انتخاب لاستيکهاي تابستاني جديد هستند. گرچه، شما بايد این مساله را در نظر بگيريد که هرچه لاستيک پهنتر و بزرگتر باشد، احتمال ليز خوردن (در جاده خيس) افزايش پيدا ميکند. براي کمک به جلوگيري از اين اتفاق، لاستيک تابستاني با طراحي عاج جهتدار را انتخاب کنيد .
نکته تاير
توليدکنندگان مشخصات مفصلي را بر روي تاير جانشين فراهم ميکنند، که به انتخاب آسانتر کمک ميکند .
لاستيکهاي زمستاني
نياز به لاستيکهاي زمستاني به اندازه نياز به خودروها در چرخش بوده است، گرچه با ظهور لاستيکهاي «تمام فصول»، بسياري از رانندگان از مزاياي لاستيکهاي زمستاني غافل هستند. اين لاستيکها به منظور فراهم کردن اصطکاک موثر در شرايط زمستاني مشکل مثل برف، يخ و برف و باران طراحي شدهاند، لاستيکهاي زمستاني داراي خصوصيت ترکيبي از طراحي عاج مخصوص و مرکبها هستند که اصطکاک کارامدتري را در اوضاع سخت زمستاني فراهم ميکند. انتخاب لاستيکهاي مناسب براي خودروي شما بايد بر اساس سبک رانندگي و هدف استفاده خودروي تان باشد. ياد گرفتن چگونه خواندن علامتهاي جداره لاستيک مهم است تا مطمئن شويد که بهترين لاستيک زمستاني را براي خودرويتان را انتخاب ميکنيد. داشتن لاستيکهاي زمستاني مناسب بر روي خودرويتان، در حالي که کمک مي کند تا راندمان (بازده) سوخت خودرو را حفط کنيد، نهايت کنترل و اصطکاک را فراهم ميکند .
ديگر توصيهها براي انتخاب لاستيکهاي زمستاني
يک لاستيک زمستاني متوسط از نظر پهنا را انتخاب کنيد، لاستيکهاي پهنتر مانند ماشينهاي شخمزني جلو ميروند. اصطکاک زیادی داشته و کشش خودرو را تحت تاثیر قرار میدهند. «سايز چرخ/ لاستيک زمستاني اختياري» را از مدل پايه خودوري تان انتخاب کنيد. اين به اين معناست که معادل مدل پايه خودرويتان را بگيريد و از اندازه لاستيک آن براي الگوي لاستيک زمستانيتان استفاده کنيد. از نقطه نظر عملکرد، دو جنبه مهم لاستيکهاي زمستاني که بايد در نظر گرفته شوند توان قدرت سرعت و توان قدرت فشار آنها است. بيشتر لاستيکهاي زمستاني داراي ويژگي توان قدرت Q-speed هستند که کمتر از استفاده عمومي لاستيکها هست. لاستيکهاي زمستاني همچنين داراي لازمههاي فشار لاستيک مخصوصي هستند: هواي سردتر باعث ميشود تا فشار لاستيک کاهش پيدا کند، بنابراين چک کردن فشار لاستيکتان در زمستان بيشتر از دفعاتي که در تابستان انجام ميدهيد حياتي است .
نکته لاستيک
اگر لاستيک با «نماد برفدانه کوهستاني» علامت زده نشده است، اين يک تاير زمستاني تاييد شده نيست .
لاستيکهاي تمام فصول
شايد مقرون به صرفهترين نوع لاستيک «لاستيک تمام فصول» است، زيرا که براي استفاده در کل سال طراحي شدهاند. لاستيکهاي تمام فصول داراي خصوصيت آميزهاي از فناوريهايي است که از ترکيبهاي مختلف و پيکربنديهاي موبهموي رويه لاستيک، که براي بيشتر شرايط رانندگي مثل برف، باران، سرما و غيره طراحي شدهاند، استفاده ميکند. اين نوع تاير تقريباً لاستيک بيعيب و نقصي است، چون سواري آرام و رواني را با کنترلپذيري استثنايي در بسياري از شرايط را فراهم ميکند. عملکرد لاستيکهاي تمام فصول به اين معنا نيست که بهترين عملکرد را دارند، بلکه اين توازن ضرري بر شديد کردن اصطکاک در هر جايي که دما زير 10 درجه سانتيگراد (50 درجه فارنهايت) است. همچنين، در حالي که لاستيکهاي زمستاني سواري راحتتري در بزرگراهها را ارائه ميدهند، آنها به اندازه لاستيکهاي زمستاني اختصاصي بر روي برف کارآمد نيستند .
لاستيکهاي تمام فصول در دو کلاس موجود هستند: لاستيکهاي مسافرتي و لاستيکهاي سياحتي. لاستيکهاي مسافري داراي ويژگي سواري روانتر و عمر عاج طولانيتري هستند در حالي که لاستيکهاي سياحتي سر و صداي کمتري را ارائه ميدهند و ويژگيهاي کنترلپذيري را بالا ميبرند. انتخاب لاستيک تمام فصول مناسب براي خودروي شما بايد بر اساس اقليم و همچنين نحوه رانندگيتان باشد. توليدکنندگان همچنين روند انتخاب را آسانتر ميکنند. بيشتر لاستيکهاي تمام فصول با M+S (به معناي برف و گل Mud + Snow) روي جداره لاستيک نشانه گذاري مي شوند. ديگر لاستيکها ممکن است داراي نماد چهار فصل باشند .
نکته لاستيک
لاستيکهاي تمام فصول براي اقليمهاي سردتر و برفيتر طراحي نشدهاند. در چنين نواحي، لاستيکهاي زمستاني توصيه ميشوند .
لاستيکهاي اختصاصی
زماني لاستيکهاي اختصاصی براي ماشينهاي خارجي خاص با موتورهاي اسببخار بالا اختصاص داده ميشدند. حالا لاستيکهاي اختصاصی در عمل در انواع خودروها استفاده ميشوند. اين لاستيکها در انواع شکل و اندازه و همچنين براي هر طبقهبندي و براي بيشتر شرايط مثل برف، سرد و حتي جادههاي خاکي موجود هستند .
چهار نوع اصلي از لاستيکهاي اختصاصی وجود دارد :
اختصاصی: طراحي شده براي رانندگاني که ميخواهند ظاهر و اصطکاک آهسته خودرويشان را بالا ببرند .
بسیار خاص: طراحي شده براي بالا بردن کنترلپذيري و ثبات با سرعت.
فوق اختصاصی: طراحي شده براي نهايت نمايش و يکي از سريعترين لاستيکهاي موجود در ماشينهاي مسابقهاي و سواري امروزه.
مسابقهاي: ساخته شده براي کلاس مسابقهاي، اين لاستيکها، در حالي که در خيابانها قانوني هستند، براي بيشتر استفادهکنندگان به خاطر مواد ترکيبي مسابقهاي و طراحي بدون شيار غير عملي هستند.
نکته لاستيک
هميشه به راهنما و مشخصات توليدکننده در مورد عملکرد لاستيک نمايشي مراجعه کنيد.
لاستيکهاي کاميون (ماشينهاي سنگين)
امروزه، لاستيک کاميون در طبقهبنديهاي گوناگوني که هر کدام مجموعه مشخصات عملکرد خودش را بر اساس نوع ماشين سنگين دارد، موجود هست.
انواع لاستيكهاي ماشينهاي سنگين:
بارکش: داراي مشخصات عالي پوشش و نقشه عاج شطرنجي به منظور اصطکاک عالي روي برف و گل جهت استفاده در خارج و بر روي جاده
استفاده در بزرگراه: يک لاستيک ايفا کننده در تمام فصول با مواد ترکيبي پيشرفته که براي سواري روانتر طراحي شدهاند.
نمايشي: بهينه شده براي اجراي بهتر در سرعتهاي بالاتر و کنترلپذيري، ترمز و اصطکاک بهتر در تمام شرايط
خارج از جاده: خشن ترين طراحي عاج، ساخته شده براي نيرومند کردن از ميان گل، برف و لاي تعويض لاستيک بر روي ماشين سنگينتان ديگر از ماشينهاي سواري پيچيدهتر نيست. ولي دو عامل وجود دارد، شما بايد توان قدرت بار و توان فشار تاير را در نظر بگيريد. به خاطر طبيعت بارکشي سنگينتر و بزرگتر بيشتر ماشينهاي سنگين، اين دو زمينه نکات مهمي براي در نظر گرفتن ميشوند. به منظور معينکردن حداکثر بار مفيد و توان قدرت بار لاستيک جايگزين، هميشه به مشخصات خودرويتان مراجعه کنيد نه اينکه به مشخصات تاير نگاه کنيد.
نکته لاستيک
بارگذاري بيش از حد يک لاستيک کاميون مي تواند موجب تراکم گرماي زيادي شود، که منجر به از ميان رفتن لاستيک ميشود
شاید پیشترشرح ترمز ضد قفل را خوانده باشید. این ترمز بر اساس عدم قفل چرخها کار میکند. زمانی که شما با این سیستم اقدام به ترمزگیری میکنید چرخها را تا استانه قفل شدن پیش میبرید. اما هیچگاه هیچ چرخی قفل نشده و شما همچنان بر خودرو کنترل دارید. این خاصیت به لطف ترمز ضد قفل صورت میگیرد. اما این سیستم نیز با استفاده از چندین سنسور یا حسگر میتواند لحظه قفل شدن را تشخیص بدهد. اما ترمز ABS از چهار بخش اصلی تشکیل شده است .
حسگرهای سرعت
پمپ
سوپاپها
کنترلکننده
حسگرهای سرعت
سیستم ترمز ضد قفل باید بداند چه موقع چرخ در حال قفل کردن است، حسگرهای سرعت که در هر چرخ یا در بعضی مواقع در دیفرانسیل قرار گرفتهاند این اطلاعات را فراهم میکنند .
سوپاپها
در هر لوله ترمز که به هر ترمز میرود یک سوپاپ وجود دارد که با کنترلکننده کنترل میشود، در بعضی از سیستمها سوپاپ سه حالت دارد :
در حالت اول سوپاپ باز است و فشار از سیلندر اصلی مستقیماً به ترمز میرسد .
در حالت دوم سوپاپ لوله ترمز را میبندد و ترمز را از سیلندر اصلی جدا میکند، این حالت از افزایش بیش از حد فشار ترمز وقتی راننده روی پدال فشار میآورد، جلوگیری میکند.
در حالت سوم سوپاپ مقداری از فشار ترمز را کم میکند
پمپ
چون سوپاپ میتواند فشار ترمز را کم کند باید به طریقی این فشار از دست رفته را جبران کرد و این کاری است که پمپ انجام میدهد. بعد از اینکه سوپاپ فشار را در یک ترمز کم کرد پمپ دو باره فشار ایجاد میکند.
کنترل کننده
کنترلکننده یک پردازنده است که با توجه به حسگرهای سرعت، سوپاپها را کنترل میکند.
ترمز ضد قفل هنگام عمل کردن
انواع مختلف و الگوریتمهای کنترل گوناگونی برای ترمزهای ضد قفل وجود دارد. ما درباره طرز کار یکی از سادهترین انواع آن توضیح میدهیم.
کنترلکننده همیشه حسگرهای سرعت را کنترل میکند و به دنبال کاهش سرعت غیرمعمول در چرخها میگردد.
دقیقاً قبل از اینکه چرخی قفل کند کاهش سرعت شدیدی را تجربه میکند اگر این چرخ کنترل نشود بسیار زودتر از زمانی که خودرو برای متوقف شدن نیاز دارد قفل خواهد کرد. یک خودرو که با سرعت ٦۰مایل در ساعت حرکت ميكند در شرایط ایدهآل حدود ٥ ثانیه زمان لازم دارد تا بایستد اما یک چرخ در کمتر از یک ثانیه از چرخیدن میایستد و قفل میکند.
کنترلکننده میداند که یک چنین کاهش سرعتی در چرخها غیرممکن است. بنابراین در چرخی که کاهش سرعت غیرمعمول داشته فشار ترمز را کاهش میدهد تا زمانی که حسگر آن چرخ افزایش سرعت را ثبت کند آنگاه کنترلکننده دوباره فشار ترمز را افزایش میدهد تا اینکه حسگرها کاهش سرعت را گزارش کنند.
کنترلکننده این کار را بسیار سریع و قبل از آنکه تایر تغییر سرعت زیادی داشته باشد انجام میدهد نتیجه این است که حرکت چرخها با همان شدتی که از سرعت خودرو کم میشود کند میگردد و ترمزها چرخها را نزدیکی نقطه قفل کردن نگه میدارند که این به سیستم بیشترین نیروی ترمز کردن را میدهد.
وقتی ترمز ضد قفل در حال کار کردن است شما ضربات منظمی در پدال ترمز احساس میکنید که به خاطر باز و بسته شدن سریع سوپاپها است.بعضی از ترمزهای ضد قفل تا ۱6بار در ثانیه این کار را انجام میدهند. اما سیستم ضد قفل انواع مختلفی داشته و سیستمهای وابسته زیادی دارد.
شرح کار تمامی آنها فضای زیادی نیاز داشته که توضیح آنها را در این فضای کم امکانپذیر نمیسازد. امید است تا این مطلب شما را با کلیات این سیستم و اجزای اساسی آن آشنا سازد.
شاید پیشترشرح ترمز ضد قفل را خوانده باشید. این ترمز بر اساس عدم قفل چرخها کار میکند. زمانی که شما با این سیستم اقدام به ترمزگیری میکنید چرخها را تا استانه قفل شدن پیش میبرید. اما هیچگاه هیچ چرخی قفل نشده و شما همچنان بر خودرو کنترل دارید. این خاصیت به لطف ترمز ضد قفل صورت میگیرد. اما این سیستم نیز با استفاده از چندین سنسور یا حسگر میتواند لحظه قفل شدن را تشخیص بدهد. اما ترمز ABS از چهار بخش اصلی تشکیل شده است .
حسگرهای سرعت
پمپ
سوپاپها
کنترلکننده
حسگرهای سرعت
سیستم ترمز ضد قفل باید بداند چه موقع چرخ در حال قفل کردن است، حسگرهای سرعت که در هر چرخ یا در بعضی مواقع در دیفرانسیل قرار گرفتهاند این اطلاعات را فراهم میکنند .
سوپاپها
در هر لوله ترمز که به هر ترمز میرود یک سوپاپ وجود دارد که با کنترلکننده کنترل میشود، در بعضی از سیستمها سوپاپ سه حالت دارد :
در حالت اول سوپاپ باز است و فشار از سیلندر اصلی مستقیماً به ترمز میرسد .
در حالت دوم سوپاپ لوله ترمز را میبندد و ترمز را از سیلندر اصلی جدا میکند، این حالت از افزایش بیش از حد فشار ترمز وقتی راننده روی پدال فشار میآورد، جلوگیری میکند.
در حالت سوم سوپاپ مقداری از فشار ترمز را کم میکند
پمپ
چون سوپاپ میتواند فشار ترمز را کم کند باید به طریقی این فشار از دست رفته را جبران کرد و این کاری است که پمپ انجام میدهد. بعد از اینکه سوپاپ فشار را در یک ترمز کم کرد پمپ دو باره فشار ایجاد میکند.
کنترل کننده
کنترلکننده یک پردازنده است که با توجه به حسگرهای سرعت، سوپاپها را کنترل میکند.
ترمز ضد قفل هنگام عمل کردن
انواع مختلف و الگوریتمهای کنترل گوناگونی برای ترمزهای ضد قفل وجود دارد. ما درباره طرز کار یکی از سادهترین انواع آن توضیح میدهیم.
کنترلکننده همیشه حسگرهای سرعت را کنترل میکند و به دنبال کاهش سرعت غیرمعمول در چرخها میگردد.
دقیقاً قبل از اینکه چرخی قفل کند کاهش سرعت شدیدی را تجربه میکند اگر این چرخ کنترل نشود بسیار زودتر از زمانی که خودرو برای متوقف شدن نیاز دارد قفل خواهد کرد. یک خودرو که با سرعت ٦۰مایل در ساعت حرکت ميكند در شرایط ایدهآل حدود ٥ ثانیه زمان لازم دارد تا بایستد اما یک چرخ در کمتر از یک ثانیه از چرخیدن میایستد و قفل میکند.
کنترلکننده میداند که یک چنین کاهش سرعتی در چرخها غیرممکن است. بنابراین در چرخی که کاهش سرعت غیرمعمول داشته فشار ترمز را کاهش میدهد تا زمانی که حسگر آن چرخ افزایش سرعت را ثبت کند آنگاه کنترلکننده دوباره فشار ترمز را افزایش میدهد تا اینکه حسگرها کاهش سرعت را گزارش کنند.
کنترلکننده این کار را بسیار سریع و قبل از آنکه تایر تغییر سرعت زیادی داشته باشد انجام میدهد نتیجه این است که حرکت چرخها با همان شدتی که از سرعت خودرو کم میشود کند میگردد و ترمزها چرخها را نزدیکی نقطه قفل کردن نگه میدارند که این به سیستم بیشترین نیروی ترمز کردن را میدهد.
وقتی ترمز ضد قفل در حال کار کردن است شما ضربات منظمی در پدال ترمز احساس میکنید که به خاطر باز و بسته شدن سریع سوپاپها است.بعضی از ترمزهای ضد قفل تا ۱6بار در ثانیه این کار را انجام میدهند. اما سیستم ضد قفل انواع مختلفی داشته و سیستمهای وابسته زیادی دارد.
شرح کار تمامی آنها فضای زیادی نیاز داشته که توضیح آنها را در این فضای کم امکانپذیر نمیسازد. امید است تا این مطلب شما را با کلیات این سیستم و اجزای اساسی آن آشنا سازد.
زمستان در نیمکره شمالی زمین سپری شده، اکنون زمان آن است که نگاه دقیقتری به خودرو خود داشته و پاکسازی بهاری آن را انجام دهید.
خبرگزاری آلمان از هامبورگ گزارش داد، سازمان معاینه فنی آلمان (GTUe) توصیه کرد، نخست باید گلگیر و زیر بدنه خودرو را به دقت بررسی کنید تا نمک و کثیفی روی آنها نباشد، زیرا اینها میتواند عامل زنگ زدگی و فرسایش بدنه خودرو شود.
علاوه بر اینکه خودرو را به ماشینشوییها میبرید، خودتان هم باید آستینها را بالا زده و لبهها و گوشهها را بشویید. از اسفنج یا برس نرم استفاده کنید و مراقب باشید حین کار، روی بدنه خش نیندازید.
موتورشویی را باید به حرفهایها بسپارید چون مواد شوینده میتواند به بخشهای الکترونیکی و حساس خودرو آسیب برساند.
شلنگهای آب فشار قوی هم میتواند در صورت استفاده ناصحیح بیش از آنکه سودمند باشد، آسیب رسان باشد. این امر به ویژه در خصوص تایرها صادق است، جایی که خسارت وارده را نمیتوان با چشم غیرمسلح مشاهده کرد.
بيشتر آتشسوزيهاي اتومبيل در زمان تصادف ايجاد ميشود و رعايت اين 8 نکته براي جلوگيري و کنترل آن ضرورت دارد:
1. سيمها و کابل قطب مثبت باتري به سرعت از آن جدا و خودرو خاموش شود تا ايجاد اتصالهاي الکتريکي موجب بروز آتشسوزي نشود.
2.در صورت واژگون شدن خودرو نبايد به هيچوجه آن را به حالت اول بازگرداند زيرا ممکن است نشت بنزين و تماس آن با بخشهاي گرم موتور آتشسوزي ايجاد کند.
3.با کمترين نفرات ممکن بايد به امداد حادثهديدگان پرداخت تا از بروز حادثههاي احتمالي جلوگيري شود.
4.در صورت بروز آتشسوزي در قسمت موتور خودرو، کاپوت را نبايد به صورت کامل باز کرد و براي کنترل آتش باز کردن آن به اندازه 4 تا 5 سانتيمتر کافي است.
5.ميتوان با استفاده از کپسول خاموشکننده آتش و نگه داشتن سرلوله آن روي موتور حريق را مهار کرد. بهترين خاموشکنندهها براي آتشسوزيهاي مربوط به خودرو، خاموشکنندههاي پودر و گاز هستند. وجود اين کپسولها در داخل خودرو و در بسياري از کشورها اجباري است ولي در کشور ما جنبه توصيهاي دارد. در صورتي که کپسول خاموشکننده آتش در دسترس نيست، براي خاموش کردن آتش ميتوان از خاک، شن و ماسه استفاده کرد.
6.بايد براي خودروهاي آسيبديده حريم ايمني ايجاد کرد. استفاده از علامتهاي مخصوص اين کار، سنگچين کردن اطراف خودرو و همچنين آتش زدن تاير در شب ميتواند در اين خصوص موثر باشد.
7.تجمع افراد غيرمسوول در محل حادثه نبايد به نحوي باشد که در رسيدن نيروهاي امدادي به محل تصادف ايجاد اختلال کند.
8.امدادرساني و تخليه حادثهديدگان در آتشسوزي خودرو يک کار کاملا تخصصي است و بهترين و اولين گزينه براي همکاري در اين موارد تماس فوري با شماره 125 آتشنشاني و يا شماره تلفنهاي آتشنشانيهاي منطقه است تا بتوانند با حضور به موقع کمک مطلوبتري را به حادثهديدگان برسانند.
مقدمه
تایر به عنوان آخرین عضو گردنده از سیستم انتقال قدرت می باشدکه نقش مهمی را در کنترل خودرو بر عهده دارد.پس انتخاب لاستیک و نگهداری از آن از عوامل مهم برای عملکرد هر چه بهتر این عضو از سیستم محسوب می گردد. یکی از موارد قابل توجه در مورد تایر باد لاستیک می باشد.برای روشن شدن هر چه بهتر این اصل به مثالی اشاره می کنیم.
باورتان می شود در هر قدمی که بر می دارید نیرویی چند برابر وزنتان را به پاها وارد می کنید؟البته پزشکان معتقدندکه این نیرو به صورت یکسان روی تمامی پا وارد نمی شود.براساس مطالعات پزشکی شما چه لاغر باشید چه چاق موقع دویدن یا راه رفتن بیشترین فشار را روی قسمتی از پا وارد می کنید که مثل یک ضربه گیر وزن شما را تحمل می کندو مانع از آسیب رسیدن به استخوان ها می شود. جالب است بدانید همین نظریه را مهندسان مکانیک در مورد لاستیک خودرو دارند.براساس مطالعات صنعتی ترکیب باد و لاستیک در خودرو مشابه استخوان و گوشت پاشنه پا است.به این ترتیب که تنها 5درصد وزن خودرو روی لاستیک وارد شده و95درصد دیگر را باد درون لاستیک تحمل می کند.به همین دلیل کارشناسان فنی خودرو از لاستیک به عنوان پاشنه آشیل اتومبیل یاد می کنند.آنها توصیه می کنند همان طورکه به سلامتی پاهایتان فکر می کنید برای حفظ ایمنی ماشین و البته خودتان به فکر سلامتی ((پای))خودرویتان هم باشید.مهم ترین توصیه مکانیک ها در این خصوص کنترل ماهیانه فشار باد لاستیک است.فشار باد تایرها براساس استانداردهای خاصی تنظیم می شودکه خودروسازان در دفترچه راهنمای خودرو آن را اعلام می کنند.معمولا فشار باد لاستیک برای هر خودرو به صورت برچسبی در کنار در طرف راننده یا در صندوق عقب هم تعبیه می شود.به گفته کارشناسان لاستیک میزان فشار باد تایر برای خودرو های سواری بین 30تا 35 PSi است.اگر فشار باد لاستیک پایین تر از میزان اعلام شده باشد ،باعث لغزش یا جابجایی بیش از حدتایر در ناحیه تماس با جاده شده و درنتیجه سبب افزایش حرارت بیش از حد آن می شود.همین مشکل در مورد فشار بیش از حد باد نیزصادق است.درصورتیکه فشار باد تایر بالاتر از حد استاندارد باشد تماس لاستیک با جاده ناقص بوده که علاوه بر کاهش عمر تایر می تواند برای سرنشینان خودرو خطر آفرین باشد.کارشناسان لاستیک توصیه می کنند پیش از حرکت وزمانی که تایر خنک است اقدام به تنظیم فشار باد آن کنید.معمولا پس از رانندگی طولانی، حرارت وفشار باد افزایش پیدا می کند.بنابراین در این حالت اگر فشار باد تایر از حد توصیه شده بیشتر باشد هیچگاه آن را کم نکنید وپس از خنک شدن ،مجددا فشارباد تایر را کنترل کنید.توصیه دیگر اهل فن، تنظیم فشار باد براساس باری است که خودرو حمل می کند.شمانباید باری که بیش از حدمجاز برای وسیله نقلیه تان است را با آن حمل کنید.اگر به هر دلیلی مجبورشدید تاباری بیش از حد مجاز را روی خودروتان وارد کنیدباید براساس دستورالعمل دفترچه راهنمای خودرو ومشورت با کارشناسان فنی میزان فشار باد لاستیک را افزایش دهید.
انتخاب متناسب با کاربری
فعالان بازار لاستیک توصیه می کنند به منظور انتخاب صحیح رینگ و لاستیک ،پس از مطالعه کتابچه راهنمای خودرو ،به کاربری ماشین تان توجه کنید.به گفته آنها ، دراین زمینه به عواملی مثل کاربری استاندارد یا اسپرت،تحمل بار معمولی یا زیادو.... باید توجه کنید.معمولا خودروهایی که از کمپانی خارج می شونددارای لاستیک های فابریک با کاربری استاندارد هستند.برای نمونه روی خودرویی مثل پژو206 ،لاستیک و رینگ استاندارد با سایز 14/65/185 نصب شده است.اگر شما می خواهید این خودرو را به حالت اسپرت تغییر دهید سایز رینگ و لاستیک متناسب با این کاربری 16/45/205 خواهد بود.عدد 205 پهنای لاستیک به میلیمتر ،45 عرض به میلیمترو16 قطر رینگ به اینچ را نشان می دهد.امروزه چون نیروی انتظامی نسبت به اسپرت خودروها حساس شده است،مردم کمتر به سراغ رینگ اسپرت می روند وچندسالی است که استقبال مردم از رینگ و لاستیک های پهن و اسپرت کم شده است.کارشناسان فنی خودرو معتقدند رینگ و لاستیک های پهن یا به اصطلاح عام((اسپرت)) زیبایی خاصی به خودرو می دهد اما همین لاستیک پهن باعث خشکی حرکت فرمان می شود.
((رادیال)) یا ((بایاس))؟
گام بعدی در انتخاب لاستیک توجه به نوع تکنولوژی تولیدی آن است. به طور معمول لاستیک های موجود در بازار در دو نوع بایاس و رادیال است.به گفته کارشناسان ، در تولید لاستیک های بایاس که از تکنولوژی قدیمی برخوردار هستند،از الیاف ورشته های نخی استفاده می شود.درحالیکه در تولید لاستیک های رادیال از رشته های سیمی استفاده می شود.فروشندگان تایرمعتقدند که تایرهای بایاس اگر تحت تاثیر نیروهای عمودی قرار بگیرند ،سطح تماس آج آنها تغییر شکل داده وبه مرور حالت جمع شده پیدا می کند.این مساله باعث کاهش عمرلاستیک وچسبندگی آن به جاده می شود.درمقابل تایرهای رادیال به دلیل ساختار محکم وتغییرات اندک شکل آج ها، درپیچ،چسبندگی خوبی به سطح جاده دارند.این لاستیک ها به دلیل به کارگیری رشته های سیمی در ساختار خود،تحمل سرعت بالاتری نسبت به تایرهای بایاس را دارندوعمرآنها نسبت به لاستیک های بایاس 40تا60 درصد بیشتراست.به گفته فعالان بازار ،تکنولوژی تولیدی اکثر شرکت های ایرانی از نوع بایاس بوده و اکثر تایر های رادیال وارداتی هستند.توجه داشته باشید قیمت لاستیک های رادیال بیشتر از نوع بایاس بوده ونوع تایر روی آن حک شده است.
راه تشخیص یک لاستیک تازه تولید شده با لاستیک انباری
از دغدغه ها ونگرانی ها رانندگان در زمان خرید لاستیک، خرید یک لاستیک تازه تولید شده است.
متاسفانه در کشور ما لاستیکهای خارجی بیشماری وجود دارد که بیش از پنج سال از تاریخ ساخت آنها گذشته است.این مورد برای لاستیکهای ساخت داخل کمتر وجود دارد.
خطرات این لاستیکها با توجه به شرایط آب و هوائی گرم و جاده های پر دست انداز،رعایت نکردن سرعت مطمئنه و خانواده های پر جمعیت و تکمیل ظرفیت کامل خودرو توسط افراد خانواده، ... باعث ناامنی استفاده از این لاستیکها در جاده های کشور به خصوص در زمان مسافرت و استفاده از خودرو در مدت زمان و ساعت بیشتر می گردد.
این لاستیکها که در بازار به اصطلاح لاستیک انباری شناخته می شوند.به دلایل مختلفی نظیر توقیف محموله های قاچاق، عدم فروش در یک کشور به دلایل مختلف و انتقال آنها به یک کشور ثالث و یا لاستیکهائی که در یک سری ساخت در کارخانه مشکل فنی داشته که توسط تولید کنندگان به کشورهای جهان سوم قاچاق می گردند.و دلایل بسیار دیگر که فقط سازندگان ازآن باخبر هستند.
این لاستیکهای انباری توسط فروشندگان جزئی با قیمتی در حدود ده الی بیست هزار تومان کمتر از لاستیکهای تازه تولید شده از عمده فروشان لاستیک خریداری می گردد.در زمان خرید فروشندگان از وضیعت انباری بودن آن اطلاع می یابند.متاسفانه این صداقت در زمان فروش به مشتریان وجود ندارد و بدون اطلاع به مشتری و با همان قیمت لاستیک تازه تولید شده به مشتری از همه جا بیخبر فروخته می شود.
این لاستیکهای انباری هیچ تفاوت ظاهری با یک لاستیک تازه تولید شده ندارند. وازنظر شکل ظاهری نمی توان تشخیص انباری بودن آن را داد.سازندگان خودرو جهت مشخص نمودن زمان تولید لاستیک ملزم به ثبت تاریخ ساخت هستند.
متاسفانه این تاریخ به گونه ائی برلاستیک درج شده که توسط مصرف کننده به راحتی قابل تشخیص نیست.با مطالعه مطلب ذیل به راحتی میتوانید زمان تولید لاستیک را متوجه شوید.در جداره بیرونی لاستیکها یک عدد چهار رقمی درج شده است که مشخص کننده زمان تولیدآن است. این عدد بر اساس سال تولید و تعداد هفته است. دو رقم اول تعداد هفته و دو رقم آخر سال تولید را نشان می دهد.قابل ذکر است مصرف لاستیک هایی که ازتاریخ تولید آنها بیش از 3 سال می گذرد مناسب نیست.
فرضا درج عدد 1607بر روی یک لاستیک یعنی این لاستیک در هفته شانزدهم سال 2007 تولید شده است.اگر این عددسه رقمی باشد به معنای تولید قبل از سال 2000 می باشد.نکته ی دیگر قابل ذکر در مورد لاستیک های ایرانی این است که در هنگام خرید حتما دارای علامت استاندارد باشند.لاستیک های ایرانی از این دسته در دونوع در بازار یافت می شوند.در نوع اول لاستیک ایرانی در دوطرف خود دارای مهراستاندارد می باشد که این نوع لاستیک درجه یک محسوب می شود.اگر لاستیک تنها در یک طرف دارای علامت استاندارد باشد بیانگر این است که لا ستیک درجه دو می باشد.لاستیک هایی که در زمان تولید در کارخانه به هر علتی در حین تولید مانند قطع برق وقفه ای در تولیدشان می افتد به جمع لاستیک های درجه دو می پیوندند.
نکته هایی درباره رینگ
یکی از توصیه های کارشناسان توجه به همخوانی رینگ و لاستیک خودرو است.آنها توصیه می کنند هنگام انتخاب رینگ ،به نوع وسیله نقلیه، اندازه و نوع تایر(تیوبلس یا تیوب تایپ ) توجه کنید.رینگ مورد نظر حتما باید با استاندارد وسیله نقلیه و متناسب به نوع تایر انتخاب شود. کارشناسان توصیه می کنند از رینگ های زنگ زده ،پوسیده، تاب دار یا جوشکاری شده مطلقا استفاده نکنید. درصورت انتخاب تایر تیوبلس (بدون تیوب) دقت کنید لبه های رینگ(محل نشیمنگاه طوقه به تایر) سالم و بدون زدگی باشد. همچنین از هرگونه تغییرات بر روی رینگ مثل جوشکاری ، سنگ زدن و ساج انداختن و... پرهیز کنید. همچنین توجه به سوراخ پیچ روی سطح رینگ بسیار مهم است. سوراخ های پیچ برروی سطح کروی شکل حالت واشرفنری دارند.اگر با رینگی برخورد کردید که سطح کروی سوراخ های پیچ آن به هر دلیلی صاف شده بود از خرید آن جدا خودداری کنید.
لاستیک تیوبلس
مقدمه:
تايرهاي بدون تيوب يا تيوبلس (Tubeless Tire) گونه اي از تاير هستند که به سبب بهره مندي از خصوصيات کيفي ويژه اي از جمله ايمني بالا، راحتي در کار و عملکرد خوب، در ميان انواع تاير جايگاه ويژه اي را بخود اختصاص داده اند. در اين نوشتار سعي شده است که ساختار تاير تيوبلس، عملکرد و نيز مزاياي اين لاستيک مورد توجه و بحث قرار گيرد.
1. ساختمان لاستيک تيوبلس
تاير تيوبلس از لحاظ ساختمان شبيه به لاستيک معمولي ميباشد؛ با اين تفاوت که جدار داخلي آن بوسيله لايه نازکي از بوتيل (Butyl) بطور کامل عايق بندي شده است. اين لايه لاستيک که از پليمريزاسيون ايزوبوتيل بدست مي آيد، همان لايه نازکي است که در جدار داخلي تيوب هاي معمولي مورد استفاده قرار ميگيرد. اين لايه مانع از نشتي هوا شده و بنابراين تاير و لبه چرخ تشکيل يک مخزن هوا را ميدهند که مانند تيوب معمولي قابليت نگهداري هوا را دارا است. لذا در لاستيک تيوبلس نيازي به تيوب و روبان لاستيکي دور چرخ (Flap) نيست. همچنين بر خلاف لاستيک هاي معمولي که بر روي چرخ چند قسمتي (Multi-piece Wheel) سوار مي شوند، لاستيک تيوبلس مي تواند بر روي چرخ يکپارچه (Single-piece Wheel) سوار شود.
2. عملکرد لاستيک تيوبلس
درصورتي که شیئي مانند ميخ وارد بدنه لاستيک معمولي و تيوب شود، با سوراخ کردن جداره آنها موجب خارج شدن سريع هوا خواهد شد. اين در حاليست که در لاستيک تيوبلس پس از ورود ميخ به بدنه لاستيک اطراف آن به سرعت آب بندي شده و خود ميخ نيز بعنوان درپوش راه خروج هوا را مي بندد.
يک تاير تيوبلس که درست نصب شده باشد، بطور متوسط باد را با سرعت 25/0 اتمسفر در روز از دست ميدهد، لذا اگر تاير تيوپلس باد را با سرعتي بيشتراز مقدار ذکر شده از دست بدهد بايد ابتدا از بابت سفت بودن درپوش سوزن باد اطمينان حاصل کرده، سپس به دنبال پنچري موجود در لاستيک گشت.
3. مزاياي لاستيک تيوبلس
هرچند که هر دو لاستيک معمولي و تيوبلس در اندازه يکسان و فشار باد يکسان ميتوانند ميزان بار يکساني را تحمل کنند، ليکن لاستيک تيوبلس مزاياي خاصي دارد که به ذکر آنها مي پردازيم.
• نصب لاستيک تيوبلس بسيار ساده تر است.
• استفاده از آن موجب کاهش وزن خودرو مي شود.
• تعداد قطعات کمتر و تعمير آنها ساده تر است.
• افزايش عمر تسمه درون لاستيک (Bead) بسبب افزايش فضاي خالي در چرخ که منجر به کاهش انتقال حرارت از لنت ترمز خواهد شد.
• افزايش عمر تاج و ديواره جانبي لاستيک.
• افزايش تعادل جانبي بر سر پيچ ها و در هنگام دور زدن به دليل کمتر بودن ارتفاع در مقطع لاستيک.
• عدم انفجار لاستيک به سبب پنچري و افزايش ضريب ايمني.
• افزايش فاصله زماني ميان پنچري و خوابيدن لاستيک که به راننده اين امکان را ميدهد که خود را به تعميرگاه برساند.
• کاهش صدمات وارده از دست اندازهاي مسير به جلوبندي به سبب مقاومت لاستيک نسبت به ضربات وارده.
• عدم امکان وجود پنچري ريز در لاستيک بدليل ساختار خاص لاستيک تيوبلس.
• عدم امکان نفوذ شيء ريز از کناره لاستيک به داخل آن.
مشخصات لاستيك خودرو
روي ديواره بيروني هر تاير، اعداد و كدهايی درج شده است كه در حقيقت شناسنامه لاستيك خودرو هستند. در ذیل مفهوم اين علائم بيان شده است. در ادامه به شرح برخي از مهمترين آنها میپردازیم.
الف) اندازه تاير
اندازه لاستيك خودرو با علائمي همچونP185/60R1۴ نشان داده ميشود.که بدین معنی میباشد:
P = تاير خودروي شخصي
185= پهناي تاير (برحسب ميليمتر)
60= نسبت ارتفاع ديواره لاستيک به پهناي آن (برحسب ميليمتر)
R = راديال
14= قطر رينگ (بر حسب اينچ)
علاوه بر علائم بالا علائمی مانند89H بر روی لاستیک وجود دارد که به H شاخص سرعت (در بخش "ج" به آن اشاره شده ) و به عدد 89 عنوان شاخص بار می گویند یا حد بارگذاری(که در بخش" ب" به آن اشاره شده ) می گویند.
ب)حد بارگذاري
اين عدد نماينده حداكثر وزني است كه تاير ميتواند تحمل كند، هنگامي كه حداكثر مقدار مجاز فشار را داشته باشد و بين صفر تا 279 متغير است. براي خودروهاي شخصي، عدد حد بارگذاري بين 71 تا 100 است.براي مثال، حد بارگذاري براي خودروي پرايد 76 و معادل 400 كيلوگرم بار است، یعني اين تايرهنگامي كه حداكثر فشار باد مجاز را دارد (بخش "و" را ببينيد)، حداکثر400 كيلوگرم را ميتواند حمل کند.توجه داشته باشيدهرگز لاستيكي را كه حد بارگذاري آن كمتر از میزان توصیهشده از سوی سازنده خودروست، روي رينگ نصب نکنید. برای آگاهی از میزان بار قابل تحمل هر شاخص به جدول زیر مراجعه کنید.
شاخص بار
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
میزان بار به KG
345
355
365
375
385
400
412
425
437
450
462
شاخص بار
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
میزان بار به KG
475
478
500
515
530
545
560
580
600
615
630
شاخص بار
93
94
95
96
97
98
99
100
میزان بار به KG
650
670
690
710
730
750
775
800
ج) علامت حداكثر سرعت قابلتحمل
حداكثر سرعتي كه لاستيك ميتواند تحمل كند، با يك حرف از A تا Z بيان ميشود.براي مثال روي جداره تاير خودروي پرايد، نماد H براي سرعت درج شده كه نشان میدهد هنگامي كه تاير داراي فشار بار و بارگذاري مناسب است، حداكثر توان حركت 210كيلومتر در ساعت را داراست. واضح است اگر تايري تحت تأثير حداكثر سرعت واقع شود اما فشار باد آن تنظيم نباشد و يا اضافه بار روي آن را اعمال شود، آسيب میبیند و يا ممكن است بتركد.برای اطلاع از میزان سرعت هریک از این حروف به جدول زیر مراجعه کنید.
شاخص سرعت
R
S
T
U
H
V
Z
سرعت به KM/H
170
180
190
200
210
240
240+
د) تاريخ ساخت لاستيك
كليه لاستيكها داراي تاريخ ساخت روي جداره خود هستند كه با چهار رقم نشان داده میشود. دو عدد اول نشاندهنده هفته ساخت و دو رقم بعد سال ساخت لاستيك هستند. براي مثال عدد "1204" نشان ميدهد اين لاستيك در هفته دوازدهم سال 2004 ميلادي توليد شده است. امروزه همراه لاستيكهاي نو خارجي، يك كارت دريافت ميكنند كه پس از وارد كردن مشخصات بايد به آدرس شركت سازنده پست شود يا لاستيك را از طريق اينترنت، ثبت میکنند تا هرگونه كاركرد نامناسب بعداً قابل پيگيري باشد.
ه) تركيبات سازنده تاير
اين بخش، مواد سازنده لاستيك را توضيح ميدهد. مثال:TREAD PLIES=1-PLY POLYESTER+2 STEEL يعني رويه تاير مركب از يك رويه پلياستري همراه دو لايه سيم فولادي است.
و) حداكثر فشار باد و بار تحميلي به تاير
عددي كه در مقابل عبارت "حداكثر فشار باد" روي تاير درج میشود، مربوط به فشار بادي است كه بايد لاستيك داشته باشد، وقتی شما ميخواهيدحداكثر بار قابل تحمل را روي آن تحميل كنيد. اين عدد، مقدار فشار باد توصيه شده براي استفاده نرمال نيست. مقدار توصيه شده فشار باد تايرها روي يك پلاك كه معمولاً در لبه داخلي يكي از دو درجلو نصب ميشود، نوشته شده است. اگر آن را نيافتيد، به دفترچه راهنماي خودرو مراجعه کنید.
تایر run flat
با وجود تایرهای RF ،حتی زمانی كه باد تایر خالی شده باشد شما می توانید به حركت ادامه داده و عملكرد خودرو را در هنگام افت فشار باد در تایر حفظ نمایید. به جای تعویض تایر در كنار خیابان كه امری ناخوشایند و خطرناك محسوب می شود، شما می توانید به حركت خود ادامه داده و به راحتی خود را به منزل و یا تعمیرگاه برسانید.تایرهای RF زاپاس خود محسوب می شوند، با وجود دیوارهای جانبی تقویت شده، تایرها حتی اگر كاملاً از باد خالی شده باشند، قادر به ادامه عملكرد خود هستند. تركیب فرسایشی مقاوم به گرما كه در ساخت این نوع تایر به كار گرفته شده است، در برابر افزایش احتمالی گرما مقاومت می كند. با استفاده از تایرهای RF شما قادر خواهید بود با سرعتی بالاتر از 150 كیلومتر در ساعت و بدون تغییر وضعیت محسوس به رانندگی خود ادامه دهید. در عین حال در وقت خود صرفه جویی كرده و بنابراین استرس كمتری خواهید داشت، دیگر نیازی به حمل تایر زاپاس هم ندارید و در نتیجه فضای بیشتری برای حمل بار در اختیار شما قرار می گیرد.
سیستم "رانندگی تطبیقی" (Adaptive Drive) تا حد ممكن فشار وارده بر تایر معیوب را كاهش داده و به تایرهای دیگر انتقال میدهد. این نوع تایرها موجب امنیت بیشتر، آسودگی خاطر سرنشین و نیز امكان استفاده از فضای بیشتر را در خودرو فراهم می كند.شركت ADAC آلمان"، یعنی همان بزرگترین كلوپ اتومبیل در دنیا، از تایرهایRF به عنوان "اولین انقلاب اساسی در طراحی تایر" از زمان به وجود آمدن تایرهای بادی یاد می كند.
مشخصات عمومی تایر
تایر یکی از قسمت های اصلی خودرو است که بر روی رینگ مستقر شده و مجموعه لاستیک را تشکیل می دهد .
به طور کلی یک تایر از 4 قسمت تشکیل شده :
1 : لایه های تایر
۲: آج های تایر
3 : تیوب
4 : والو ( محلی که باد وارد تایر می شود )
تایر ها جز وزن فنر بنده نشده خودرو هستند و عملا نیروی عمودی وارد شده از سمت بالا را تحمل می کنند ، پس باید داری ویژگی های خاصی نیز باشند که به آنها اشاره خواهد شد ، یک تایر مناسب باید بتواند بار زیاد – لغزندگی جاده – سرعت زیاد را به خوبی تحمل کرده و از مسیر منحرف نشود . بدنه متشکل از لایههایی از رشتههای مقاوم و مستحکم است که مجموعا قابلیت تحمل فشار داخلی تایر و همچنین جذب نیروهای وارده از سطح جاده را داراست. معمولا در خودروهای سواری جنس این لایه از الیاف پلیاستر است و در خودروهای سنگین از فولاد استفاده میشود. زاویه نصب این لایهها نسبت به محیط تایر در نوع رادیال بین 88 تا 90 درجه و در نوع بایاس پلای 30 تا 40 درجه است. استحکام یک تایر معمولی با تعداد لایههای بدنه توصیف میشود.
نحوه ساخت تایر
تایرها از روی هم گذاری لایه های لاستیک ایجاد می شوند ، این لایه ها در دمای زیاد تحت اثر پرس های سنگین قرار می گیرند و با لایه های فلزی نیز مقاوم سازی می شوند . لایه گذاری های مختلفی در تایرها انجام می شود که رایج ترین آنها زاویه دار متقاطع و رادیال است . زاویه دار متقاطع : این لاستیک ها دارای کیفیت مطلوبی هستند و به علت قیمت ارزان تر نسبت به رادیال کاربرد بیشتری دارند رادیال : یک لاستیک با لایه گذاری کاملا افقی ، خنک در سرعت های زیاد ، میل به غلتش خوب و استحکام بسیار زیاد ( در خودرو های دارای بار زیاد به علت نرمش زیاد استفاده نمی شود )
آج تایرها
آج قسمت خارجی تایر است که مستقیما با سطح زمین در ارتباط است ، اهمیت آجها در جاده های شهری و اتوبان ها کمتر معلوم می شود و این یکی از همان دلایلی است که افراد نا آگاه فقط به زیبایی آج ها اهمیت می دهند . طرحهای مختلف آج برای تخلیه بهتر آب از زیر تایر و افزایش قابلیت تایر در برخورد با شرایط گوناگون سطح جاده ساخته میشود. میتوان به طرحهای رگهای (Rib) ، عرضی (Lug) ، ترکیبی از عرضی و رگهای (Rib & Lug) و بلوکی (Block) اشاره کرد که هر یک مزایا و معایب خاص خود را دارند. ولی نقش این بازیگران در جاده های شنی – برفی – مرطوب و کم اصطکاک به خوبی آشکار می شود ، انتخاب لاستیک با آج مناسب در شرایط سخت رانندگی فرمان پذیری خودرو را افزایش می دهد . انتخاب آجها با شکل مناسب از پرشدن لاستیک از گل و برف در جاده های نا مطلوب نیز جلو گیری می کند . عمق آج در تایر نو 5/9 میلی متر است و تا عمق 2 میلی متر قابل قبول است .