اگر روزی تعدادی از سارقان حرفه ای تصمیم بگیرند با استفاده از تانك وارد بانك مركزی شوند ، شانس آنها برای موفقیت كمتر از یك درصد خواهد بود . اما یك هكر حرفه ای می تواند در اتاقش و در خنكای نسیم كولر بنشیند و از طریق رایانه شخصی اش ایمیل های رئیس بانك مركزی را چك كند ، به حساب ها سرك بكشد و دست به سرقت مجازی بزند .
این را رضا پرویزی ، مسؤول راه اندازی تشكیلات اینترنتی نیروی انتظامی می گوید ؛ كسی كه در نگارش قانون جرایم رایانه ای برای قوه قضائیه دخیل بوده و سالها در نیروی انتظامی پرونده این دست جرایم را مطالعه و بررسی كرده است .
رازگشایی از جرایم مجازی رازگشایی از جرایم مجازی
اگر روزی تعدادی از سارقان حرفه ای تصمیم بگیرند با استفاده از تانك وارد بانك مركزی شوند ، شانس آنها برای موفقیت كمتر از یك درصد خواهد بود . اما یك هكر حرفه ای می تواند در اتاقش و در خنكای نسیم كولر بنشیند و از طریق رایانه شخصی اش ایمیل های رئیس بانك مركزی را چك كند ، به حساب ها سرك بكشد و دست به سرقت مجازی بزند .
این را رضا پرویزی ، مسؤول راه اندازی تشكیلات اینترنتی نیروی انتظامی می گوید ؛ كسی كه در نگارش قانون جرایم رایانه ای برای قوه قضائیه دخیل بوده و سالها در نیروی انتظامی پرونده این دست جرایم را مطالعه و بررسی كرده است .
شاید شما هم با من هم عقیده باشید كه بسیاری از واژه ها و اصطلاحات آنقدر دمده شده اند كه آدم راضی نمی شود به راحتی از آنها استفاده كند ؛ مثل « فرصت ها و تهدیدها » اما چه كنیم كه در مورد رایانه و اساساً هر تكنولوژی مدرن و فوق مدرنی ناچار از به كارگیری این تركیب هستیم . واقعیت این است كه ابزار مدرن به ویژه رایانه و اینترنت فرصت ها و تهدیدهای عجیب و غریبی را پیش روی انسان معاصر قرار داده اند ، فرصت مثل كم رنگ شدن مرزهای جغرافیایی و تهدید مثل ترور ، خرابكاری و یا خودكشی های دسته جمعی از طریق اینترنت كه این مورد آخر دولت ژاپن را به مرز استیصال رسانده است . رضا پرویزی در مورد فرصت ها و تهدیدهای اینترنت و رایانه می گوید : « امروزه شبكه های مالی ، امكانات پزشكی و ... به شبكه های اینترنت متصلند و مردم هم می توانند از آنها به راحتی استفاده كنند . این موضوع باعث شده است حضور فیزیكی افراد تقریباً حذف شود و نوعی از هویت الكترونیكی به وجود آید . رفته رفته امضای الكترونیكی هم گسترش پیدا خواهد كرد كه به طور كامل حضور افراد را حذف می كند ، بنابراین شما دیگر نیازی به مراجعه به دادگاه هم نخواهید داشت . » وی در مورد فرصت ها ادامه می دهد : « واسطه های انتقال اطلاعات از بین رفته اند . مرزهای سیاسی و جغرافیایی معنایی ندارند ، دولت الكترونیك به وجود آمده و ... طوری كه برای من به عنوان یك كاربر هیچ تفاوتی نمی كند در آن واحد بخواهم با كسی در اتاق بغل ارتباطی برقرار كنم یا كس دیگری در آرژانتین . اما این موضوع به همان نسبت كه فرصت ایجاد كرده تهدید نیز به وجود آورده و مشكلات زیادی برای دولت در پی داشته است . » به گفته وی سال گذشته 22 مورد پرونده در ارتباط با سرقت اینترنتی كشف شده كه حتی یك مورد آن نیز منجر به دستگیری نشده و تلاش برای رازگشایی بی نتیجه مانده است .
جاسوسی اطلاعاتی ، جاسوسی صنعتی ، جرم های عادی توسط گروه های سازمان یافته ، دسترسی به پایگاه های حیاتی كشور ، كنترل پرواز ، رزرو بلیت ، دستكاری در نتایج كنكور ، جابه جایی پرونده های تأمین اجتماعی ، اختلال در مركز كنترل ترافیك ، جعل اسناد ، رمز شكنی و خرابكاری در سایت روزنامه های دیجیتالی و خبرگزاری ها ، اختلال در شبكه بهداشت و ... جرایمی هستند كه به راحتی از طریق شبكه های اینترنتی انجام می گیرد ؛ موضوعی كه اكنون به یكی از بزرگترین چالش های سازمان فراملی تبدیل شده .
دكتر بتول پاكزاد ، عضو انجمن ایرانی و بین المللی حقوق جزا معتقد است برای رسیدن به نتیجه ای در خور ، ابتدا باید جرم و جرم رایانه ای را تعریف كرد ، به انواع آن پرداخت و بعد انگیزه ها و شیوه های بزهكاری در اینترنت و بزه دیدگی سایبری را بررسی كرد .
جرم رایانه ای
چندی پیش دفتر امور زنان سپاه همایشی را تحت عنوان « زنان و جرم رایانه ای » برگزار كرد كه در آن دكتر بتول پاكزاد و رضا پرویزی به عنوان كارشناسان بحث حضور پیدا كرده و به بررسی جنبه های مختلف این موضوع پرداختند اما پیش از ارائه تعریف از جرم رایانه ای بد نیست به اولین جرمی كه در ایران اتفاق افتاده اشاره كنیم . به نقل از منابع آگاه اولین جرم كامپیوتری ایران در روز 26 خرداد 1378 ثبت شده كه در آن ، یك دانشجوی كامپیوتر و یك كارگر چاپخانه در كرمان ، دست به جعل چك های تضمینی زدند . البته ناگفته نماند كه این نوع از جرم رایانه ای نوعی از بزهكاری به معنای سنتی است كه صرفاً به واسطه رایانه انجام می شود در حالی كه امروز شیوه های جرم و اهداف و انگیزه ها بسیار پیچیده شده و به همان اندازه قانون و اشكال مبارزه را نیز با مشكل روبه رو ساخته است . بتول پاكزاد می گوید : « جرم صرفاً رفتاری است كه قانون برای آن مجازات درنظر گرفته ، بنابراین برخی رفتارها ممكن است غیراخلاقی بوده ، اما قانون برای آن مجازات تعیین نكرده باشد كه در این صورت آن رفتار جرم محسوب نمی شود ، رایانه هم كه وسیله ای برای پردازش اطلاعات است و سایبر محیطی كه توسط رایانه در آن اطلاعات پردازش می شود ، با این توصیف می توانیم در مورد جرایم سایبری بگوییم دربرگیرنده انواع جرم هایی است كه بواسطه تكنولوژی مدرن متفاوت از جرایم سنتی است و در قانون جزا جزو عدول از قوانین مصنوعی و قراردادی محسوب می شود . » در تعریف قانون مصنوعی و قراردادی باید به نقطه مقابل آن یعنی قوانین فطری اشاره كرد ؛ قوانین فطری قوانینی هستند كه در فطرت انسان نهادینه شده اند و فرد با این دسته از حقوق و قوانین به دنیا می آید ؛ مثل حق حیات. بنابراین قتل نوعی از جرم است كه حق فطری و طبیعی را مخدوش می كند اما در مقابل بسیاری نیز وجود دارند كه از طرف دولت ها و حكومت ها وضع می شوند و عدم رعایت آنها مجرم را در مقابل قوانین وضع شده مصنوعی قرار می دهد نه فطری ، مثل عبور از چراغ قرمز . با این تعریف ویژگی های جرایم سایبری را به عنوان جرایم مصنوعی می توانیم به شكل زیر دسته بندی كنیم كه دكتر پاكزاد می گوید : « از آنجایی كه عنصر مادی این جرایم به شدت شبیه هم هستند ، قوانین كیفری هم در همه جای دنیا یكسان خواهد شد ، مگر این كه جرم مبتنی بر محتوا باشد ، مثل عدول از موازین فرهنگی هر كشوری ، اما هك كردن و دسترسی غیرمجاز به اطلاعات چیزی است كه در همه جای دنیا شیوه های یكسانی دارد .
موضوع دیگر زمان و مكان ارتكاب است كه با شیوه های سنتی متفاوت است . در جرایم سایبری زمان ارتكاب به كمتر از چند ثانیه كاهش پیدا كرده ، به فرض شما می توانید در چند ثانیه مطالب خلاف واقع یا هرزه نگاری را منتشر و یا این كه یك ویروس را از طریق شبكه وارد میلیون ها كامپیوتر در سراسر دنیا كنید . پس در سراسر دنیا نیازی یكسان برای مقابله با جرایم سایبری وجود دارد . »
سه نسل از جرایم سایبری
پاكزاد در ادامه به تفكیك سه نسل از جرایم رایانه ای می پردازد و عنوان می كند :
« شروع نسل اول جرایم و پیدایش آن مربوط می شود به سال 1906 در آمریكا . آن زمان هنوز اینترنت وجود نداشت و حمله به خود رایانه یا تخلیه اطلاعاتی آن مطرح بود . نسل دوم جرایم از دهه 80 تا 90 اتفاق افتاد . در این سال ها بیشتر از آنكه به رایانه حمله شود به اطلاعات آن حمله می شد و تهدید اطلاعاتی موضوعی بود كه در این سال ها به وجود آمد ؛ اما از دهه 90 به این سه موضوع اینترنت مطرح شد كه دیگر نیازی به دسترسی به رایانه مورد نظر نبود و افراد می توانستند از طریق شبكه اینترنتی وارد هر رایانه ای شوند . »
امروزه جرایم سایبری به حدی اوج گرفته كه سازمان بین المللی و منطقه ای ، شورای حكام ، پارلمان و اروپا ، ... را به شدت درگیر كرده است ، تا آنجا كه سازمان ملل از كنگره هفتم به بعد به طور مرتب قطعنامه ای را درخصوص این جرایم راهكارهای قانونی پیشگیری و مجازات آن داشته است .
حقوق جزا و جرایم سایبری
جرایم سایبری از دید حقوقدانان نیز به سه بخش عمده تقسیم می شود كه در نوع اول شكل جرم سنتی است ، اما به واسطه رایانه و اینترنت به انجام می رسد ، مثل كلاهبرداری ، تخریب ، در نوع دوم جرم ها مربوط به محتوا هستند مثل درج مطالب ، اصوات و یا تصاویر مستهجن ، وارد كردن ویروس در شبكه اینترنت و ...
نوع سوم از جرایم سایبری نیز به شكل تخصصی فقط و فقط در فضای سایبر قابل تصور خواهد بود مانند جرایم تجارت الكترونیك .
كارشناسان می گویند زنان كمتر به تنهایی مرتكب جرم می شوند و اغلب نقش معاونان را بازی می كنند ، آنها به دلیل ویژگی های زنانه از تكرار جرم هراس دارند ، اما دقیقاً به همین دلایل شیوه هایی را برای وقوع جرم انتخاب می كنند كه كشف آنها سخت تر است ، جرایم زنانه كمتر خرابكارانه است و ویژگی رویت پذیری كمتری در بزهكاریشان به چشم می آید كه این خصیصه به « جرایم آپارتمانی » شهرت یافته است .
از سوی دیگر فضای اینترنت این امكان را فراهم می كند كه وقوع جرم آپارتمانی شدت گیرد و قاعدتاً زنان بیش از مردان در معرض خطر قرار خواهند گرفت . به علاوه این تنها بزهكاری نیست كه زنان را تهدید می كند ، چرا كه « بزه دیدگی » نیز سویه مهم موضوع بوده و هر لحظه در كمین كاربران زن نشسته است .
برای اولین بار در اكتبر 1996 زنی به نام شارون لوپاتكا ، اهل مریلند مورد بزه دیدگی از طریق رایانه و فضای سایبر قرار گرفت و به ناچار پس از خروج از منزل مورد تجاوز قرار گرفت و به قتل رسید .
كارشناسان می گویند تفاوت دیگری نیز میان جرایم سایبری زنانه و مردانه وجود دارد و آن این كه هرگاه وقوع جرم نیازمند دانش بالای رایانه ای باشد مردان پیشگام تر از زنان خواهند بود .
بنابراین هر جا ویروسی طراحی شد و میلیون ها رایانه را در سراسر جهان از كار انداخت باید به دنبال مجرم بود ، نه زن !
دكتر پاكزاد در مورد ویژگی های زنان بزه دیده می گوید : « آنها آشنایی كمتری به فضای سایبر دارند ، ساده و بی تجربه هستند و اغلب كم سن و سالند . »
طرح یك سؤال
راه عاقلانه برای پیشگیری از جرایم سایبری كدام است ؟ سختگیری های قانونی و مراقبت از افراد مانند طناب كشی های وسط استخر برای عبور نكردن شناگران از محدوده امن و به كارگیری غریق نجات های متعدد ، یا آموزش علمی شنا ؟
نویسنده : روزنامه مردم سالاری
حق من كجای قانون است
روزنامه مردم سالاری
در اجتماع اعمالی از سوی برخی افراد سر می زند كه نظم و امنیت جامعه را برهم زده و در مواردی نیز حقوق شهروندی تضییع می شود .
معاونت آموزش قوه قضائیه در راستای تأمین حقوق شهروندی ، اقدام به انتشار مطالبی به منظور معرفی نهادها و مراجع حقوقی تابعه كرده است كه آشنایی با دادسراها یكی از این مطالب منتشره است .
از آنجایی كه سیستم قضایی حافظ منافع جامعه است ، دادسراها به عنوان مهمترین و پایه ای ترین نهاد در مجموعه قوه قضاییه ، اقدام به كشف جرم و تعقیب متهم و جمع آوری دلایل نموده تا حقوق افراد جامعه محفوظ و نظم و امنیت قضایی و اجتماعی حاصل شود .
دادسرا ؛ نهادی نیست كه فقط حامی متضرر از جرم باشد و یا فقط به حفظ و تأمین امنیت اجتماعی بپردازد بلكه موظف است ضمن انجام امور فوق از متهم حمایت كرده و حقوق فردی و اجتماعی وی را نیز لحاظ كند .
از این رو دادسرای عمومی و انقلاب كه به اكثر جرائم رسیدگی می كند از جایگاه مهمی برخوردار است .
دادسرای نظامی و دادسرای ویژه روحانیت در معیت دادگاههای نظامی و دادگاه ویژه روحانیت نیز به جرائم خاص نظامیان و روحانیان رسیدگی می كند . البته در همه این موارد اصول حاكم تقریباً یكسان است . جهت اقامه دعوی در دادسرا و چگونگی تحقیقات برخی مقررات بایستی رعایت شود تا از یك طرف حقوق شاكی و اجتماع و از طرف دیگر حقوق متهم تضمین شود .
آغاز كیفیت تحقیقات در دادسرا
دادسرا نهادی است كه مركب از دادستان ، دادیار و بازپرس كه به ریاست دادستان اداره می شود كه وظیفه اصلی آن تعقیب جنبه های عمومی جرم است .
دادسرا برای تعقیب باید مطابق قانون عمل كند و شكایت شاكی ، اعلام و اخبار ضابطین دادگستری یا اشخاصی كه از قولشان اطمینان حاصل شود ، جرایم مشهود در صورتی كه قاضی ناظر وقوع جرم باشد و اظهار و اقرار متهم را می توان از جهات قانونی برای برای شروع به تحقیقات برشمرد .
شكایت
تمامی جرایم دارای جنبه عمومی اند و برخی جرایم علاوه بر جنبه عمومی دارای جنبه خصوصی نیز هستند برای مثال جرایم رانندگی بدون پروانه یا حمل مشروبات الكلی یا عبور غیرمجاز از مرز و ... صرفاً جنبه عمومی دارند ولی جرایمی چون قتل عمدی ، كلاهبرداری ، سرقت و امثال آن علاوه بر جنبه عمومی دارای جنبه خصوصی نیز هستند .
در میان جرایمی كه دارای جنبه عمومی و خصوصی با هم هستند ؛ بنا به دلایلی ( چون مصالح اجتماعی ، اقتصادی . و ... كه قانون تشخیص داده ) جنبه خصوصی بعضی جرایم بر جنبه عمومی آنها برتری دارد برای مثال جرایمی نظیر ترك انفاق ، فحاشی كه در اصطلاح به آنها جرایم قابل گذشت می گویند ( چون تعقیب و رسیدگی آنها موكول به شكایت شاكی خصوصی است ) تا هنگامی كه متضرر از جرم اقدام به طرح شكایت نكند امر تعقیب صورت نمی گیرد .
همچنین اگر شكایتی هم طرح شود ولی بعداً شاكی از آن صرفنظر كند ؛ تعقیب متوقف می ماند و حتی اگر رسیدگی منجر به صدور حكم علیه متهم شود با رضایت شاكی خصوصی حكم و مجازات اجرا نخواهد شد .
با این اوصاف مطابق قانون طرح شكایت برای شروع به رسیدگی كافی است و قاضی نمی تواند از رسیدگی به آن خودداری كند قضات و ضابطین دادگستری موظفند شكایت كتبی یا شفاهی را همه وقت قبول كنند .
شكایت شفاهی در صورت مجلس قید و انطباق شكایت شفاهی با مندرجات صورت مجلس تصدیق می شود .
شاكی می تواند به طور شخصی یا توسط وكیل شكایت كند و باید در شكواییه اش به موارد زیر اشاره كند :
الف – نام و نام خانوادگی ، نام پدر و نشانی دقیق شاكی .
ب – موضوع شكایت و ذكر تاریخ و محل وقوع جرم.
ج ضرر و زیان مالی كه به شاكی وارد شده و مورد مطالبه است .
د – مشخصات و نشانی كسی كه از او شكایت دارد ( در صورت امكان ) .
هـ دلایل و اسامی و مشخصات و نشانی گواهان ( در صورت امكان )
چنانچه شاكی نتواند متهم را معین كند یا دلایل اقامه شكایت او كافی نباشد و یا شاكی از شكایت خود صرفنظر كرده ولی موضوع از جرایم غیرقابل گذشت باشد مانند كلاهبرداری ، سرقت ، خیانت در امانت ، مزاحمت تلفنی و قاضی تحقیقات لازم را انجام می دهد و امر تعقیب متوقف نخواهد شد .
در جرایم قابل گذشت كه تعقیب امر كیفری موكول به شكایت شاكی است چنانچه متضرر از جرم صغیر یا غیر رشید یا مجنون باشد و به ولی ، قیم یا سرپرست قانونی اش دسترسی نباشد یا اینكه خود سرپرست نسبت به او مرتكب جرم شده باشد قاضی شخص دیگری را به عنوان قیم موقت تعیین می كند و این خود امر كیفری را تعقیب كرده و اقدامات لازم را برای حفظ و جمع آوری دلایل جرم و جلوگیری از فرار متهم به عمل می آورد .
شاكی حق دارد هنگام تحقیقات گواهان خود را معرفی و دلایل خود را بیان كند و از صورتجلسه تحقیقات مقدماتی كه با محرمانه بودن تحقیقات منافات ندارد با هزینه خودش رونوشت بگیرد .
همچنین شاكی حق دارد از قاضی تقاضای تأمین ضرر و زیان كند و قاضی در صورت صلاحدید قرار تأمین خواسته از اموال متهم را صادر می كند .
اعلام و اخبار ضابطین دادگستری
ضابطان ، مأمورانی هستند كه تحت نظارت و تعلیمات مقامات قضایی در كشف جرم و بازجویی مقدماتی و حفظ آثار و دلایل جرم و جلوگیری از فرار و مخفی شد متهم و ابلاغ اوراق قضایی مانند احضاریه و اجرای تصمیمات قضایی به موجب قانون اقدام می نمایند و عبارتند از :
- نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران .
- روسا و معاونان زندان نسبت به امور مربوط به زندانیان مانند فرار زندانیان ، ارتكاب جرایم توسط زندانیان در داخل زندان و ...
- مأموران نیروی انتظامی مقاومت بسیج كه برابر قوانین خاص و در محدوده وظایف محوله اقدام می نمایند .
- سایر نیروهای مسلح در مواردی كه شورای عالی امنیت ملی تمام یا برخی از وظایف ضابط بودن نیروی انتظامی را به انان محول كند .
- مقامات و مأمورانی كه به موجب قوانین خاص در حدود وظایف محوله ضابط دادگستری محسوب می شوند مانند مأمورین محیط زیست در ارتباط با جرایم زیست محیطی و شكار و در هر صورتی اعتبار گزارش كلیه ضابطین در صورت اعتبار و ارزش دارد كه موثق و مورد اعتماد قاضی باشد .
- ضابطین دادگستری مكلفند دستورات مقامات قضایی را اجرا كنند و ریاست و نظارت بر ضابطین از حیث وظایفی كه به عنوان ضابط دارند با دادستان است .
- ضابطین به محض اطلاع از وقوع جرم در جرایم غیرمشهود مراتب را برای كسب تكلیف و اخذ دستورات لازم به مقام ذیصلاح قضایی اعلام می كنند و در خصوص جرایم مشهود و تمامی اقدامات لازم را به منظور حفظ آلات و ادوات و آثار جرم و جلوگیری از فرار متهم و یا تبانی ، تعقیب و تحقیقات مقدماتی را انجام و بلافاصله به اطلاع مقام قضایی می رسانند .
- ضابطین دادگستری در تحقیقات مقدماتی حق اخذ تأمین را ندارند و باید در اسرع وقت نتیجه اقدامات خود را به اطلاع مرجع قضایی برسانند و نمی توانند متهم را در بازداشت نگهدارند .
- چنانچه در جرایم مشهود بازداشت متهم برای تكمیل تحقیقات ضروری باشد موضوع اتهام باید با ذكر دلایل بلافاصله كتباً به متهم ابلاغ شود و حداكثر تا مدت 24 ساعت می توانند متهم را تحت نظر نگهدارند و در اولین فرصت باید مراتب جهت اتخاذ تصمیم قانونی به اطلاع مقام قضایی برسد و نیز بازرسی منازل ، اماكن و اشیا و جلب اشخاص در جرایم غیرمشهود باید با اجازه مخصوص مقام قضایی باشد هرچند اجرای تحقیقات به طور كلی از طرف مقام قضایی به ضابطین ارجاع شده باشد .
- ضابطین پس از انجام تحقیقات پرونده را تحویل مقامات قضایی می نمایند ، مگر به دستور مقام قضایی دیگر حق مداخله ندارند .
- گزارش ها و نامه هایی را كه هویت گزارش دهندگان و نویسندگان آنها مشخص نیست نمی توان مبنای شروع به رسیدگی قرار داد مگر آنكه دلالت بر وقوع امر مهمی كند كه موجب اخلال در نظم و امنیت عمومی است مانند بمب گذاری و یا قرائنی وجود داشته باشد كه قاضی برای شروع تحقیقات آن را كافی بداند .
- هرگاه كسی اعلام كند كه خود ناظر وقوع جرمی بوده و جرم مذكور دارای جنبه عمومی باشد مثل قتل عمدی ، این اظهار برای شروع به تحقیقات كافی است هرچند دلایل دیگری برای انجام تحقیقات نباشد ولی اگر اعلام كننده شاهد قضیه نباشد به صرف اعلام او نمی توان شروع به تحقیقات كرد مگر آنكه دلایل صحت ادعا موجود باشد .
تحقیقات مقدماتی
پس از تقدیم شكواییه یا جرم مشهود به شرحی كه توضیح داده شد ، مراتب فوراً به دادستان اعلام می شود .
پس از اطلاع دادستان ، حسب مورد موضوع به دادیار یا بازپرس ارجاع می گردد .
دادستان در اموری كه به بازپرس ارجاع می شود حق نظارت و دادن تعلیمات لازمه را خواهد داشت و در صورتی كه تحقیقات بازپرس را ناقص ببیند می تواند تكمیل آن را بخواهد ولو اینكه بازپرس تحقیقات خود را كامل بداند .
دادستان همچنین می تواند در تحقیقات مقدماتی كه به وسیله بازپرس صورت می گیرد حضور یافته و ترتیب تحقیقات را از نزدیك مشاهده نماید .
صدور قرار تأمین
بازپرس در مواجهه با متهم مكلف به صدور قرار تأمین می باشد بازپرس رأساً و یا به تقاضای دادستان می تواند در كلیه مراحل تحقیق ، قرار بازداشت موقت متهم و همچنین قرار أخذ تأمین و تبدیل تأمین را صادر نماید .
در صورت صدور قرار بازداشت متهم توسط بازپرس ، پرونده می بایست ظرف 24 ساعت جهت اظهار نظر نزد دادستان ارسال شود .
در صورتی كه متهم موجبات بازداشت را مرتفع ببیند ؛ می تواند از بازپرس تقاضای رفع بازداشت خود را كند در این صورت بازپرس مكلف است ، نظر خود را جهت اتخاذ تصمیم نزد دادستان ارسال نماید لازم به ذكر است متهم نمی تواند در هر ماه بیش از یك مرتبه از این حق استفاده كند.
در صورتی كه متهمی وجه التزام داده یا تودیع وثیقه نموده باشد در مواقعی كه حضور او در دادسرا یا دادگاه لازم باشد و احضار شود ولی وی بدون عذر موجه حاضر نگردد به دستور دادستان وجه التزام و وثیقه او به نفع دولت ضبط می شود .
هرگاه متهم كفیل معرفی كرده باشد و در مواقعی كه حضور او لازم بوده حاضر نگردد ؛ به كفیل اخطار می شود كه ظرف 20 روز مكفول خود را معرفی نماید در غیر این صورت از كفیل وجه الكفاله اخذ می شود . در صورتی كه بازپرس با موافقت دادستان قرار بازداشت صادر نماید و متهم تا 2 ماه در بازداشت بوده و پرونده اتهامی وی منتهی به صدور تصمیم نهایی در دادسرا نشده باشد ، مرجع صادر كننده قرار مكلف به لغو یا تخفیف قرار صادره خواهد بود مگر اینكه به دلایل كافی جهت ادامه بازداشت وجود داشته باشد .
در تحقیقات مقدماتی دفاعیات متهم و اظهارت شاكی و شهود و مطلعین می بایست به صورت كامل استماع و در صورت لزوم نظریه كارشناس نیز اخذ شود و در صورت عدم حضور شهود و مطلعین بدون عذر موجه ؛ بازپرس می تواند با موافقت دادستان نسبت به جلب آنها اقدام نماید .
ختم تحقیقات
پس از پایان تحقیقات بازپرس آخرین دفاع متهم را استماع نموده و با اعلام ختم تحقیقات و اظهار عقیده خود پرونده را نزد دادستان ارسال می نماید عقیده بازپرس در هر حال یكی از موارد ذیل می باشد :
- عمل متهم متضمن جرمی نبوده و و یا اصولاً جرمی واقع نشده است .
- عمل متهم جرم بوده و قرار مجرمیت صادر می نماید .
- دادستان ظرف 5 روز پرونده را ملاحظه و نظر خود را اعلام می نماید .
- در صورت نخست قرار منع یا موقوفی تعقیب صادر و در صورت موافقت با مورد دوم كیفرخواست نكات قابل ذیل می بایست تصریح شود :
- - نام و نام خانوادگی . نام پدر ، سن ، شغل ، محل اقامت متهم ، میزان سواد ، وضعیت تأهل
- نوع قرار تأمین با قید اینكه متهم بازداشت است یا آزاد .
- نوع اتهام
- دلایل اتهام
- مواد قانونی مورد استناد
- سابقه محكومیت كیفری در صورتی كه متهم دارای سابقه محكومیت كیفری باشد .
- تاریخ و محل وقوع جرم .
- در صورت صدور قرارهای منع یا موقوفی تعقیب شاكی می تواند ظرف 10 روز از تاریخ ابلاغ به آن اعتراض نموده و در این صورت موضوع در دادگاه صالحه در جلسه اداری خارج از نوبت و بدون حضور دادستان مطرح می گردد رأی صادره از دادگاه در این خصوص قطعی خواهد بود .
- هرگاه به علت عدم كفایت دلیل قرار منع تعقیب متهم صادر و قطعی شده باشد دیگر نمی تواند به همین اتهام او را تعقیب نمود مگر بعد از كشف دلایل جدید كه در این صورت فقط برای یك مرتبه می توان به درخواست دادستان وی را تعقیب نموده این امر مانع از رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان مدعی خصوصی نمی باشد .
نقش دادسرا در مرحله دادرسی
رسیدگی ماهوی به جرائم در جلسات دادگاه كیفری باید با حضور دادستان و نماینده دادسرا تشكیل شود زیرا در دادرسی ها دادستان مدعی دعوی عمومی است می بایست در دادگاه حاضر شده و از خواسته جامعه دفاع كند و با اظهارنظر منطقی و اصولی خود دعوی كیفری را در جهت حسن اجرای قوانین و احقاق حق و اجرای عدالت سوق بدهد .
اجرای احكام كیفری
اجرای احكام كیفری با دادستان است این مقام در باب اجرای احكام كیفری تعلیمات لازم را به مأموران ذیربط می دهد و در صحت اجرای حكم عدم تعویق و تعطیل آن نظارت می نماید .
همچنین درخصوص صدور حكم آزادی مشروط نیز موافقت دادستان با پیشنهاد دادیار ناظر زندان ضروری می باشد و نیز لغو آزادی مشروط نیز به تقاضای دادستان صورت می گیرد .
به موجب ماده ۱۹۰ قانون مدنى «براى صحت معاملات» شرایط زیر اساسى است:
۱- قصد طرفین و رضاى آنها
۲- اهلیت طرفین
۳- موضوع معین كه مورد معامله است
۴- مشروعیت جهت معامله
به موجب ماده ۱۹۰ قانون مدنى «براى صحت معاملات» شرایط زیر اساسى است:
۱- قصد طرفین و رضاى آنها
۲- اهلیت طرفین
۳- موضوع معین كه مورد معامله است
۴- مشروعیت جهت معامله
در اثر فقدان شرایط مذكور، عقد ممكن است نافذ یا باطل تلقى شود. به عقد باطل به هیچ عنوان نمى توان اثرى حقوقى بار كرد؛ عقد باطل عقدى است كه یكى از شرایط اساسى صحت معاملات مقرر در ماده مذكور را دارا نباشد.
عقد باطل همانند عقدى است كه اصلاً واقع نشده است و قانون براى عقد باطل هیچ گونه وجودى نشناخته است. بدین جهت هیچ گونه اثرى را در نظر قانون نخواهد داشت و چنانچه بعداً آن نقص مرتفع شود نمى توان آن معامله را مؤثر دانست و نقصى كه موجب بطلان عقد شود، قابل جبران نیست و طرفین نمى توانند با ضمیمه ساختن شرطى كه وجود نداشته است آن را از نظر حقوقى احیا كنند.
عقد غیرنافذ عقدى است كه شرایط اساسى براى صحت معاملات را به طور كامل دارا نباشد ولى بتوان نقص آن را رفع كرد. عقد غیرنافذ در حالت عدم نفوذ، نظیر عقد باطل است. با این تفاوت كه سبب عدم نفوذ آن قابل رفع است مثلاً عقدى كه در اثر اكراه واقع شود هیچ تعهدى ایجاد نخواهد كرد ولى هرگاه شخص مكره آن را تنفیذ كند، بر آن آثار حقوقى عقد صحیح از ابتدا بار خواهد شد. (ماده۲۰۹ قانون مدنى: امضاى معامله بعد از رفع اكراه موجب نفوذ معامله است) به همین جهت پاره اى از مؤلفان، عقد باطل را به مرده و عقد غیرنافذ را به بیمار تشبیه كرده اند.
ماده ۶ قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۷۶ بیان مى دارد كه: «هرگاه مالك، ملك تجارى خود را به اجاره واگذار كند مى تواند مبلغى را تحت عنوان سرقفلى از مستأجر دریافت كند. همچنین مستأجر مى تواند در اثناى مدت اجاره براى واگذارى حق خود مبلغى را از موجر یا مستأجر دیگر به عنوان سرقفلى دریافت كند، مگر آنكه در ضمن عقد اجاره حق انتقال به غیر از وى سلب شده باشد. از مفهوم مخالف عبارت صدر ماده مى توان دریافت كه مالك مى تواند از گرفتن سرقفلى صرفنظر یا امتناع كند.
تبصره یك ماده مذكور بیان مى دارد: «چنانچه مالك سرقفلى نگرفته باشد و مستأجر با دریافت سرقفلى ملك را به دیگرى واگذار كند پس از پایان مدت اجاره مستأجر اخیر حق مطالبه سرقفلى از مالك را ندارد» و بر طبق تبصره ۲ ماده ۶ قانون مذكور «در صورتى كه موجر به طریق صحیح شرعى سرقفلى را به مستأجر منتقل كند، هنگام تخلیه مستأجر حق مطالبه سرقفلى به قیمت عادله روز را دارد و بر طبق ماده ۱۰ و تبصره آن در مواردى كه طبق این قانون دریافت سرقفلى مجاز مى باشد هرگاه بین طرفین، نسبت به میزان آن توافق حاصل نشود، با نظر دادگاه تعیین خواهد شد.
مطالبه هرگونه وجهى خارج از مقررات فوق در روابط استیجارى ممنوع است. این قانون بحث مربوط به تفاوت حق كسب و پیشه با سرقفلى را پایان داده است و در این قانون مبلغى تحت عنوان حق كسب و پیشه و تجارت وجود ندارد و فقط به مبالغ ودیعه سرقفلى اشاره شده است.
مهندسان شرکت بزرگ خودروسازي تويوتا در تلاش براي ابداع سيستم ديد در شب هستند که مي تواند به رانندگان در يافتن مسير خود در تاريکي جاده ها کمک کند و به اين منظور از چشم حشراتي مانند سوسکها، زنبورها و موريانه ها که در تاريکي قادر به ديدن اطراف خود هستند براي ابداع نرم افزار دوربين تصويربرداري استفاده کرده اند.
اين سيستم جديد پردازش تصويري مي تواند تصاويري کاملا رنگي را در تاريکي و در زماني که خودرو با سرعتي بالا در حرکت است به ثبت برساند و در عين حال مي تواند خود را به صورت خودکار با شدت نور محيط انطباق دهد اين به آن معني است که نور ناگهاني چراغ خودرويي که از روبه رو در حال نزديک شدن است، نمي تواند مشکلي براي اين سيستم به وجود آورد.
از ديگر مزاياي اين سيستم عدم نياز به تجهيزات پيچيده يا گران قيمت است به طوريکه براي استفاده از آن به يک دوربين ديجيتال معمولي به همراه کارت گرافيک رايانه هاي معمولي نياز خواهد بود.
اين ابداع نتيجه همکاري مهندسان شرکت تويوتا، رياضيدانان و دانشمندي از دانشگاه لوند در سوئد بوده است، اريک وارانت بيشتر مدت مطالعات خود را به بررسي سيستم هاي بينايي حشرات پرداخته و اولين مدل رياضي را براي توضيح اين سيستم ارائه کرده است.
درست مشابه زماني که چشم حشرات مي تواند سيگنالهايي را از گيرنده هاي نوري براي بهبود جزئيات ويژگيهاي تصاوير در شب گرد هم آورد، اين الگوريتم جديد نيز مي تواند سيگنالها را از پيکسلهاي تصاويري که در شب به ثبت رسيده اند جمع آوري کرده و با رديابي الگوهاي تکرار شونده در فريم تصاوير حرکات عناصر تصوير را تعيين کرده و از کدر شدن تصوير در اثر حرکت عناصر آن جلوگيري کند.
بر اساس گزارش نيوساينتيست، اين سيستم ويديويي همچنان نيازمند تکميل بيشتر است اما تويوتا اميدوار است به زودي اين سيستم به بخشي حياتي از خودروهايش تبديل شود که علاوه بر افزايش ايمني بتواند از بروز تصادفات جاده اي نيز جلوگيري کند.

اگرچه ممكن است به نظر برسد كه اين خودرو از نظر ظاهري بيش از اين كه به خودرو شباهت داشته باشد نوعي موتورسيكلت است، اما حقيقت اين است كه اين خودرو يكي از جديدترين خودروهاي قرن بيست و يكم است كه اتم نام دارد و جالب اين كه بسيار متفاوتتر از خودروهاي امروزي است، چراكه اصلا در ندارد و در طراحي آن قسمتي شبيه به شيشه جلوي اتومبيل در نظر گرفته نشده است.
اتم، نوعي اتومبيل مسابقهاي است كه براي افزايش عملكرد حركت خودرو در مسير حركت طراحي شده است. وزن اين خودرو تنها 500 كيلوگرم است كه مجهز به موتور روور سريK است كه در خودروهاي لوتوس از آنها استفاده ميشود. در ساخت اين خودروي دو نفره براساس مجموعهاي از طرحهاي برگزيده خودروسازي براي افزايش سرعت خودرو و همچنين افزايش ايمني سرنشينان خودرو ساخته شده است. قيمت نهايي اين خودرو 14500 يورو برآورد شده است و صرفنظر از قيمت اين خودرو در رقابت با بسياري از ديگر خودروهاي مشابه از نظر عملكرد، برتري خواهد داشت. خودروي اتم متعلق به شركت خودروسازي آريل)Ariel( است كه بيش از 27 سال است در عرصه مسابقات اتومبيلراني كشور بريتانيا حضور داشته است، اگرچه يكي از فرضيههاي اصلي فعاليت اين شركت خودروسازي ساخت موتورسيكلت بوده است، اما اين شركت خودروسازي در زمينه ابداع طرحهاي جديد و بهرهگيري از شيوههاي پيشرفته مهندسي در مقايسه با ديگر رقباي خود پيشقدم بوده است. اگرچه اغلب در ساخت اتومبيلهاي مسابقهاي ايمني راننده و سرنشين مورد توجه قرار نميگيرد اما در طراحي اين خودرو محققان تلاش كردهاند تا بتوانند امنيت خودرو را براي سرنشينان، تا حد امكان افزايش دهند. اجزاي مكانيكي خودرو به گونهاي طراحي شدهاند كه راننده ميتواند بدون تغيير هر يك از قطعات اصلي بدنه خودرو، تنظيمات آن را به دلخواه تغيير دهد. قابليت تنظيم خودرو يكي از مهمترين ويژگيهاي اتم است كه آن را از ديگر خودروهاي مشابه متمايز ميسازد. همانطور كه ميدانيم خودروهاي معمولي در شرايطي ميتوانند به عنوان يك اتومبيل مسابقهاي در مسابقات اتومبيلراني شركت داشته باشند كه فرد راننده بتواند پيش از انجام مسابقات تنظيمات داخلي آن را تغيير دهد.
اتم خودرويي است كه اگرچه به عنوان يك خودروي جادهاي معمولي فروخته ميشود اما قابليت اضافه كردن سيستمهاي مربوط به اتومبيلهاي مسابقهاي را دارد كه شامل پايه كمربند ايمني، سيستم ايمني جعبه فرمان اتومبيل، لوله اگزوز و سيستمهاي روشنايي داخلي خودرو است كه ميدان ديد بيشتري براي راننده فراهم ميكند به عبارت ديگر اتم مجهز به امكانات مختلفي است كه هر كاربري در زمان مالكيت آن ميتواند با توجه به چگونگي استفاده از آن به دلخواه خود از امكانات متفاوت آن براي افزايش راحتي و ايمني خودرو در هنگام رانندگي بهره گيرد.
باطری یکی از اجزای مهم خودرو برای راه اندازی به حساب میاد بنابراین دانستن شرایط نگهداری از اون خیلی مهمه. حتما تابحال با صحنه های روشن نشدن خودروها رو به خاطر عدم شارژ کافی باطری مشاهده کردید و یا خودتون گرفتار این مشکل شدید که میتونه ناشی از مستهلک شدن باطری باشه.
- عواملی که به کاهش عمر باطری سرعت می بخشند عبارتند از :
1- خوردگی قطبین باطری (محل های اتصال بست هایی که به موتور و دیگر اجزا میروند) که ناشی از عدم تمیز کردن و شستن به موقع است.
2- توجه نکردن به میزان آب باطری موجود در خانه های باطری و یا مخلوط شدن مواد مخرب با آن.
3- نشت کردن آب باطری از خانه ای به خانه ی دیگر باطری.
- نحوه صحیح نگهداری از باطری :
1- در صورتی که به مدت زیادی از خودرو استفاده نمیکنید باطری را از روی خودرو باز کنید.
2- از شارژ کردن اضافی باطری بپرهیزید.
3- سعی کنید هر هفته میزان آب اسید و تمیز بودن قطبین باطری را کنترل کنید.
4- سعی کنید اتومبیلتان را بیشتر در مکان های گرم پارک کنید (عمر باطری در اثر سرمای زیاد کاهش میابد).
5- برای سرویس کامل قطبین باطری از آب جوش استفاده کنید و پس از تمیز کردن سطح آن٬ از مقدار کمی گریس برای جلوگیری از خوردگی استفاده کنید. این عمل معمولا هر دو ماه یکبار باید انجام گیرد.
6- از جا به جایی زیاد باطری پرهیز کنید و در هناگم پر کردن خانه ها از آب اسید مراقب باشید زیرا ریختن آب اسید بر روی بدنه خودرو باعث پوسیدگی آن میشود. برای جا زدن بست ها از آچا استفاده کنید و هرگز با ضربه زدن سعی نکنید که بست ها را به جای خودشان بزنید.
- چگونه خراب بودن باطری را تشخیص دهیم؟
در هنگام روشن بودن خودرو یکی از بست های قطبین باطری را بردارید٬ در صورتی که موتور روشن بماند اشکال از باطری است ولی اگر خودرو خاموش شد معلوم میشود که اشکال از شارژ توسط دینام است٬ برای چک کردن دینام به یک باطری ساز معتبر مراجعه کنید.
اگر در شرایط بخصوصی هستید٬ میتوانید با پرهیز از روشن کردن وسایل جانبی خودرو٬ موتور را تا سه الی چهار ساعت با همان باطری روشن نگه داشت و به راه ادامه داد.
توجه داشته باشید که عمر باطری در صورت سرویس به موقع هم از جهار پنج سال بیشتر نمیشود.
من نمیدانم بنزین در مملکت شما لیتری چند است، امّا اینجا در کالیفرنیا ما برای هر لیتر یک دلار میپردازیم. امّا رشتهء کاری من مدّت 31 سال در زمینهء نفت و بنزین است، بنابراین ترفندهایی وجود دارد که بتوانیم از هر لیتر بنزینی که میخریم حدّاکثر استفاده را بکنیم.
در اینجا در خطّ لولهء کایندر مورگان که من در سان خوزهء کالیفرنیا کار میکنم، در 24 ساعت از طریق خطّ لوله چهار میلیون گالن تحویل میدهیم. یک روز گازوئیل، روز بعد بنزین هواپیما و انواع بنزین معمولی. ما 34 مخزن در اینجا داریم که گنجایش آنها روی هم رفته 000ر800ر16 گالن است.
فقط صبح زود که حرارت زمین هنوز در پایینترین حدّ قرار دارد بنزین بزنید. به خاطر داشته باشید که در تمام پمپبنزینها مخزن سوخت در زیر زمین قرار دارد. هرچه زمین سردتر باشد، بنزین غلیظتر و متراکمتر است. وقتی هوا گرم میشود، بنزین منبسط میگردد. بنابراین، خرید بنزین در بعد از ظهر و حتّی شب که هنوز هوا کاملاً سرد نشده و بر بنزین اثر نگذاشته، سبب میشود که یک لیتر شما واقعاً یک لیتر نباشد. در صنعت نفت، گرانش معیّن و حرارت بنزین، گازوئیل و سوخت هواپیما، اتانول و سایر محصولات نفتی نقشی مهم ایفا میکند.
هر درجه حرارت که افزایش یابد منفعت زیادی نصیب این صنعت میکند. امّا جایگاههای سوخت دارای دستگاه جبران حرارت در پمپهایشان نیستند.
وقتی مشغول بنزین زدن هستید، دستگیره را تا آخر فشار ندهید. اگر نگاه کنید میبینید دارای سه درجه است: کُند، متوسّط و تند. در حالت کُند میزان تبخیر را که در اثر پمپ شدن بنزین حاصل میشود به حدّاقلّ میرسانید. همهء شیلنگها دارای محلّ بازگشت بخار هستند. اگر سریع بنزین بزنید، مایع دیگری که وارد مخزن بنزین شما شده بخار میشود. این بخار مکیده شده وارد مخزن زیرزمینی میشود به طوری که وقتی شما بنزین میزنید، در واقع به آن میزان که دستگاه نشان میدهد بنزین نزدهاید.
یکی از مهمترین نکات برای بنزین زدن این است که وقتی باک اتومبیل نصفه است بنزین بزنید. دلیل آن این است که، هرچه بنزین بیشتری داخل باک باشد، هوای کمتری فضای خالی آن را اشغال میکند. بنزین به مراتب سریعتر از آنچه که تصوّر میکنید تبخیر میشود. مخازن ذخیرهء بنزین دارای سقف داخلی شناور هستند. این سقف به عنوان نقطهء صفر بین بنزین و جوّ عمل میکند تا تبخیر را به حدّاقل برساند. برخلاف جایگاههای بنزین، اینجا که من کار میکنم، هر تانکری که ما بارگیری میکنیم دارای دستگاه جبران حرارت است تا هر گالن عملاً به میزان یک گالن باشد.
نکتهء دیگری که باید یادآوری کنم این است که اگر تانکر بنزین در حال تخلیه به مخزن بنزین باشد و شما هم در جایگاه سوخت باشید، در آن موقع بنزین نزنید. به احتمال زیاد بنزینی که تخلیه میشود سبب میگردد که بنزین داخل مخزن به هم بخورد و آنچه از آشغال و آلودگی که معمولاً تهنشین میشود، بالا بیاید و قسمتی از آن نصیب اتومبیل شما شود.
1- استفاده نکردن از ترمز دستی موقع پارک
اگر نمی دانید باید بگوییم که ترمز دستی اهرمی است سمت راستتان در ماشین. بله همان وسیله اسرارآمیز که هیچوقت درست از آن استفاده نکردید. وقتی روی یک سطح شیب دار یا حتی صاف پارک می کنید، اگر از ترمز دستی استفاده نکنید همه فشار به گیربکس منتقل می شود. بااستفاده از ترمز دستی، چرخها را قفل می کنید و فشار را از روی گیربکس برمی دارید. فقط یادتان باشد که قبل از اینکه دوباره راه بیفتید، آن را بخوابانید.
2. ایست کامل نکردن قبل از عوض کردن دنده
عجله دارید و از پارکینگ بیرون می آیید و بااینکه ماشین هنوز عقبی می رود، دنده را عوض کرده و رو به جلو حرکت می کنید. بااینکار فقط گیربکس ماشین را چندین سال زودتر فرسوده می کنید. داخل گیربکس چرخ دنده های مختلفی وجود دارد که وقتی بدون توقف کامل دنده عوض می کنید، باعث می شوید آن چرخ دنده ها بعنوان ترمز شما عمل کنند که فشار بسیار زیادی را به آنها وارد می کند. حتی ممکن است به میل لنگ هایتان هم صدمه بزنید.
3. با گذاشتن پا روی ترمز سرپایینی را رانندگی میکنید
وقتی روی یک مسیر سرازیری رانندگی می کنید، نباید پایتان را مدام روی ترمز نگه دارید. بهتر است دنده را عوض کنید تا سرعتتان زیاد نشود و ترمزتان هم تمام نشود. این اشتباهی است که معمولاً همه مرتکب می شوند چون مطمئن ترین راه برای رانندگی در سرازیری به نظر می رسد اما اگر این مسیر سرازیری طولانی باشد لنت ترمزتان خیلی زود تمام می شود.
4. فراموش کردن تعویض روغن موتور
باید هر 5000 کیلومتر یکبار روغن موتورتان را عوض کنید. خیلی ها می گویند می توانید صبر کنید تا چراغ روغن موتورتان روشن شود!! بعد آنرا تعویض کنید اما اینکار اشتباه است چون وقتی چراغ روغن موتور روشن می شود، روغن داخل موتور دیگر واقعاً به هیچ دردی نمی خورد. شاید در کوتاه مدت مهم نباشد اما به مرور زمان عمر موتورتان را بیشتر می کند.
5. وارد کردن فشار موقع موتورشویی
خیلی خوب است که بخواهید موتور ماشینتان را تمیز نگه دارید. موتور سیاه و چرک می شود و آب پرفشار بدترین چیز برای آن است. اما موتور کثیفی که خوب کار میکند خیلی بهتر از موتور تمیزی است که کار نمی کند. وقتی آب را با فشار زیاد (مثل آبهایی که در کارواش ها می بینیم) روی موتور بگیرید، ممکن است به سیستم برق ماشین هم صدمه شدید بزنید. شستشوی موتور با شلنگ های معمولی باغچه مشکلی ایجاد نمی کند اما شلنگ های پرفشار کارواش ها اصلاً مناسب نیستند.
6. بد استارت زدن به ماشین
شاید ساده به نظر برسد اما می توانید با خاموش کردن ضبط، برف پاک کن ها، و سایر وسایل جانبی ماشین تغییر بزرگی در نحوه استارت زدن خود ایجاد کنید. بیشتر فرسودگی که در موتور ایجاد می شود با استارت بد است. وقتی آن وسایل جانبی را خاموش می کنید دیگر لازم نیست که موتور موقع استارت فشار زیادی تحمل کند.
کار اشتباه دیگری که اغلب افراد انجام می دهند گاز دادن بیش از حد به موتور در فصل زمستان است. اینکار به هیچ عنوان به گرم کردن ماشین کمک نمی کند. شاید موتور را گرمتر بکند اما نه آن گرم کردنی که مد نظر شماست. اینکار فقط دما را فوراً بالا می برد که دقیقاً عکس آن چیزی است که می خواهید. وقتی موتور را استارت می زنید، روغن هنوز وارد سیستم ماشین نشده است پس موتور بدون ماده روان ساز کار می کند. راه صحیح انجام آن این است که 30 ثانیه تا یک دقیقه موتور را بدون حرکت روشن نگه دارید.
7. نادیده گرفتن صداهای ماشین
هر صدایی که از ماشینتان بیرون می آید یک معنی خاص دارد. اگر دقت داشته باشید ماشینتان خودش به شما می گوید که به چیزهایی نیاز دارد. صدا دادن ترمز نشاندهنده این است که باید لنت هایتان تعویض شوند و اگر آن صدا را نادیده بگیرید عاقبت صدای به هم خوردن آهن های لنت را روی همدیگر می شنوید که نشاندهنده لزوم عوض کردن دیسک هایتان است و اگر این را هم نادیده بگیرید دیگر صدای جیغ خودتان است که می شنوید و این یعنی ترمز ماشین به کلی از کار افتاده است. پس خوب به صداهای ماشینتان گوش کنید.
8. کثیف نگه داشتن داخل ماشین
باز هم عجله دارید نصف ساندویچ تخم مرغ صبحانه تان را خورده اید و بقیه آن را هم روی صندلی شاگرد می اندازید. ماشینتان حسابی کثیف است، ماه هاست که داخل آن جاروبرقی نکشیده اید و بااینکه چندین خوشبوکننده به آینه آویزان است اما هیچ چیز نمی تواند بوی بد داخل اتاق را از بین ببرد. لازم است که دستی به سر و گوش ماشینتان بکشید. اگر هر از گاهی موکت های داخل ماشین را جارو نکنید و زباله ها را بیرون نریزید، بویی داخل اتومبیل را می گیرد که از بین رفتن آن خیلی سخت می شود.
9. با باک تقریباً خالی رانندگی کردن
سر این موضوع همیشه بحث و جدل است. قدیم می گفتند که وقتی می گذارید عقربه بنزین ماشین به آخرین درجه برسد، رسوب ته باک وارد سیستم می شود و انژکتورهای بنزین را گول می زنند. اما بعضی از کمپانی های ماشین این عقیده را نفی می کنند. اما در هر حال، رسیدن عقربه بنزین به انتها مشکلات دیگری را هم ایجاد میکند. با این کار عمر پمپ بنزینتان را به طرز قابل توجهی پایین می آورین چون این بنزین است که پمپ را خنک می کند.

باز هم ميخواهيم در مورد فصل سرما و امكانات مورد استفاده در اين فصل توضيح بدهيم. حتماً مشاهده كردهايد كه وقتي هوا سرد است، با افزايش دماي داخل خودرو، شيشهها بخار گرفته و ديد راننده كم ميشود. شيشههاي جانبي در اين بحث چندان مهم نيستند ولي ميتوان گفت شيشه عقب نقش بسيار اساسي دارد به نحوي كه اگر بخار بگيرد راننده كارايي آينهها را نيز از دست داده و نميتواند كنترل كافي روي خودرو داشته باشد.
گاه فقط به علت بخار گرفتن شيشه تار نميشود، در بسياري مواقع به علت بارش برف و باران، شيشه عقب كاملاً پوشيده ميشود. در هواي سرد، آب روي شيشه به راحتي يخ ميزند و راننده را دچار مشكل بزرگي ميكند. همچنين وقتي برف روي شيشه مينشيند، شيشه كاملاً پوشيده شده و ديد راننده مسدود ميشود. در اين حالت راننده نميتواند از طريق آينههاي داخل خودرو عقب را مشاهده كرده و خودروهاي پشتسر را ببيند. اين وضعيت ميتواند در بسياري مواقع موجب حادثه شود. پس براي رفع آن بايد دستگاه و يا سيستمي از محدودشدن ديد عقب جلوگيري كرد. در اين مورد از شيشه گرمكن استفاده شده، بخار آب درون اتاق خودرو وقتي به شيشه سرد برخورد كرده به دليل ميعان تبديل به قطرات آب شده و شيشه كاملاً مرطوب و خيس ميشود.
شايد سرماي شيشه جلو و عقب بيشتر از شيشههاي جانبي باشد. سرماي شيشه جلو را ميتوان با حرارت بخاري از بين برد به گونهاي كه دماي سطح داخلي شيشه با دماي داخل خودرو يكسان شود. اما عقب خودرو و شيشه عقب به دليل طولاني بودن مسافت نميتوانند از حرارت بخاري استفاده كنند. در بسياري مواقع هوا نيز آنقدر سرد نيست كه از بخاري استفاده كنيد. پس شيشه عقب بايد به صورت موضعي گرم شود. اين وضعيت توسط شيشه گرمكن عقب كاملاً امكانپذير است. اگر به شيشه عقب بسياري از خودروها دقت كنيد، خطهاي افقي را ميبينيد كه به موازات هم در طول شيشه كشيده شدهاند. در حقيقت اين خطها همان شيشه گرمكن هستند.
شيشه گرمكن يك المنت است كه با برقراري جريان در آن شروع به گرمكردن شيشه ميكند. زماني كه سوئيچ باز است، شما با فشار دادن كليد گرمكن عقب، باعث ميشويد جريان برق وارد گرمكن عقب شده و شيشه عقب گرم شود.
در اثر همين گرم شدن، يخ شيشه عقب آب ميشود. بخار گرفتگي آن از بين رفته و قطرات آب روي آن كنار ميرود. در نتيجه شيشه عقب كاملاً تميز شده و راننده ميتواند از طريق آينه داخل خودرو به راحتي پشتسر را ببيند. حاصل اين امر جلوگيري از بسياري از حوادث احتمالي است. اما شيشه گرمكن چگونه كار ميكند؟ گفتيم كه اين سيستم يك المنت ساده است. قدرت اين المنت بسته به شيشه و خودروها متفاوت است اما براي اطلاع از طرز كار اين سيستم مدار آن را با يكديگر بررسي ميكنيم.
مدار اين سيستم از هفت بخش تشكيل شده است. 1- باتري 2- اتومات استارت 3- آمپرمتر 4- سوئيچ 5- جعبه فيوز 6- كليد روي داشبورد 7- چراغ نمايانگر روشن بودن شيشه گرمكن.
المنت موردنظر كاملاً به صورت فابريك در شيشهها جاي داده شده و دو سر سيم آن بيرون گذاشته ميشود. يك سر سيم اتصال به بدنه داشته كه براي تخليه بار الكتريكي است، سر ديگر آن نيز به جريان مثبت متصل است. اما اين جريان مثبت ابتدا از باتري شروع شده و سپس وارد اتومات استارت ميشود. بعد از اتومات استارت اين جريان وارد آمپرمتر شده و در نهايت به قسمت BT سوئيچ ميرود.
وقتي سوئيچ را باز ميكنيد، جريان برق وارد جعبه فيوز ميشود. اين جريان به فيوز اختصاصي شيشه گرمكن ميرود. بعد از عبور از فيوز وارد كليد مخصوص شيشه گرمكن ميشود. سپس با فشردن كليد، جريان وارد لامپ نمايانگر روشن بودن سيستم نيز ميشود. بعد از اين لامپ وارد سر اصلي المنت شيشه شده، بعد از عبور از المنت عقب در بدنه تكميل ميشود. در حقيقت بعد از المنت در بدنه تخليه ميشود.
ميتوان گفت با فشردن كليد شيشه گرمكن، مدار برقرار ميشود. جريان مثبت باتري وارد المنت ميشود و با گرم كردن شيشه و عبور از مسير آن در بدنه تخليه ميشود. اين سيستم تا زماني فعال است كه كليد آن فشرده باشد. در هنگام فعال بودن آن نيز چراغ مخصوص سيستم در صفحه آمپر جلو روشن ميشود. البته برق اين سيستم و ساير سيستمها چون شيشه بالابر و ... همگي با بازكردن سوئيچ تامين ميشود. شايد بسياري به نقش اين سيستم زياد اهميت ندهند ولي هميشه از مزاياي آن سود ببرند. ولي ميتوان به جرأت گفت اين سيستم در عين سادگي عملكرد بسيار مفيد و مناسبي دارد به نحوي كه در فصل سرما و در هواي سرد ميتوان به راحتي ديد عقب راننده را تامين كرد و وي را از وضعيت پشتسر خود مطلع سازد.
در خودروهاي جديد حتيالامكان سعي شده از المنتهاي ظريف و بيرنگ استفاده شود تا در زيبايي شيشه عقب تاثير خاصي نگذارد. كيفيت المنت شيشه بستگي به توليدكننده شيشه داشته و نميتوان در آن تغييري ايجاد كرد. اين المنت به صورت استاندارد در هنگام توليد شيشه درون آن كار گذاشته ميشود.

تاکنون سیستمهای کمکی زیادی طراحی شدهاند که با استفاده از آنها در خودروهای جدید، راننده برای جلوگیری از تصادفات کمک بیشتری در اختیار دارد.
سیستمهای این چنین، از جمله سیستم Distronic در خودروهای شرکت دایملر کرایسلر مورد استفاده قرار گرفتهاند. حالا متخصصان این شرکت در حال توسعه امکانات آن هستند.
نگاهی به لابراتورها و پژوهشگاههای این شرکت نشان ميدهد که سیستمهای تشخیص شرایط محیط، هر روز توسعه بیشتری یافته و بر امکاناتشان افزوده ميشود. همه این پیشرفتها نه تنها بر ایمنی رانندگی ميافزاید بلکه راحتی را نیز افزایش ميدهد. مدیریت مناسب ترمز و گازدادن در شرایط ترافیک جادهها به صورت آرام و ایمن؛ هشدار به راننده در مورد نزدیکشدن به یک گره ترافیکی پیش از آنکه خود راننده بتواند با دیدن چراغهای ترمز قرمز رنگ خودروهای جلویی، آن را تشخیص دهد؛ تشخیص مطمئن علائم ترافیکی و پیچهای تند حتی در شب و مه؛ محاسبه این که آیا خودروی جلویی شما قصد دارد برای سبقت از اتومبیل دیگری، وارد خط شما شود و ... اینها تنها لیست کوچکی بودند از شرایط خطرناکی– و یا حداقل تنشزا - که در رانندگی برای هر کسی پیش ميآید و با افزایش حجم ترافیک، هر روز بر تعداد موضوعات این لیست نیز افزوده ميشود. اما پژوهشگران لابراتور «ایمنی فعال و سیستمهای همیار راننده» از تمام این شرایط خبر دارند.
مدیر این لابراتور یعنی آقای متزلر، تعدادی زیادی از این شرایط را به صورت فایلهای ویديویی در اختیار دارد. یکی از این فایلهای ویديویی راننده ای را نشان ميدهد که در یک عصر بارانی پاییزی در جادهای داخل شهری در حال رانندگی است. انعکاس نور از طریق آب موجود بر روی جاده و همچنین چراغهای روشن اتومبیلهایی که از روبهرو ميآیند باعث کمشدن محدوده دیده راننده ميشوند. این موضوع باعث ميشود که وی خیلی دیر بفهمد که اتومبیل جلویی ناگهان ترمز کرده است.چراغ ترمز خودروی جلویی نیز تا زمانی که دیگر واقعا دیر شده توسط راننده عقبی دیده نميشود.
در فیلم دیگری هم خودرویی که با سرعت آرام در حال حرکت است باعث ميشود تا اتومبیل پشت سری آن بدون توجه به آینهها ناگهان از خط سمت راست به خط سبقت بپیچد.
در این حال خودرویی که از عقب با سرعت در حال نزدیک شدن به آن است تنها با گرفتن ترمز ناگهانی، از یک تصادف جدی جلوگیری ميکند و خطر رفع ميشود. هر کسی که چنین موقعیتی را تجربه کرده باشد ميداند که سطح آدرنالین خود تا چه حدی افزایش ميیابد.
جرقهخوردن یک ایده در ذهن
گره تحقیقاتی همکار متزلر اطلاعات زیادی در این موضوعات دارند: یک کلیپ ویديویی، فعالیت نقاط مختلف مغر راننده را در شرایط ذکر شده نشان ميدهد.
ضبط امواج مغزی توسط دستگاه EEG نشان ميدهد که در حین رانندگی و به وجودآمدن برخی شرایط خطرناک، فعالیتهای شدیدی در حد میلی ثانیه در برخی نقاط به وجود ميآید. همین موضوع باعث افزایش اضطراب راننده ميشود. این موضوع آنقدر حساس و بحرانی است که گروه تحقیقاتی متزلر بر روی آن کار ميکنند.
برای بررسی این مسئله گروه سوالات زیر را در پیش رو دارند:
1 - سیستمهای همیار به چه امکاناتی نیاز دارند تا بتوانند در شرایط مختلف بیشترین کمک را به راننده ارائه دهند؟
2 - در چه شرایطی راننده بیشترین نیاز را به دریافت این کمکها دارد و آنها چگونه باید باشند؟
3 - برای این که سیستمهای همیار بتوانند در شرایط مختلف به بهترین وجه عمل کنند، به چه اطلاعاتی از خودرو و محیط اطراف آن نیاز دارند؟
4 - اطلاعات تا چه حد باید دقیق باشند که با کمک آنها سیستم الکترونیکی همیار بتواند تمام خطرهای ممکن را در زمان کافی و بدون این که هشدار نادرست به راننده بدهد، تشخیص دهد.
با انداختن نگاهی به درون این لابراتور ميتوانیم بفهمیم که گستره امکانات سیستمهای همیار راننده به تدریج گسترش یافتهند. با این کار حتی ميتوانیم بفهمیم که کارایی آنها چگونه بهبود ميیابد. سیستمهای کروز کنترل نمونه خوبی در این زمینه هستند. اینونه سیستمها برای این طراحی شدهند که در زمانهای مورد نیاز بر سرعت خودرو بیافزایند و از آن بکاهند. ما ر این سیستمها، کروز کنترل tempomat بود. اما سیستم کروز کنترل تنظیم فاصله (Distronic) از جدیدترین تولیدات شرکت دایملر کرایسلر است و از جمله پیشرفتهترین نسلهای کروز کنترل است.
سیستم مذکور نسبت به Tempomat هوشمندتر است، زیرا با وجود حفظ کردن فاصله اتومبیل از خودروی جلویی به اندازه مناسب، با سرعت انتخابی راننده نیز حرکت ميکند. اگر این فاصله ایمنی کم شود، سیستم الکترونیکی موردنظر با فشردن بر ترمزها بار دیگر آن را تصحیح ميکند و بعد از آن که فاصله به حد ایمن رسید، سیستم با افزودن بر سرعت، اتومبیل را به سرعت مورد نظر راننده ميرساند.
مهمترین منبع اطلاع رسان به Distronic یک حسگر رادار 77 گیگاهرتز است که فاصله خودرو جلویی را تا 150 متر تخمین ميزند. از سوی دیگر با توجه به سرعت اتومبیل، سرعت نسبی خودروی جلویی را نیز تعیین ميکند.
الگوریتم رایانهای طراحی شده برای سیستم Distronic توسط متخصصان دایملر کرایسلر آنچنان است که در زمانهای مورد نیاز یا ترمزها را فعال کرده و یا بر سرعت اتومبیل ميافزاید.
به طور خلاصه باید گفت با داشتن چنین خودرویی، نه تنها راننده ميتواند در یک اتوبان سرعت خاصی را به سیستم سفارش دهد، بلکه دیگر نگران این نیست که با نزدیکشدن به یک خودرو از سرعتش بکاهد و در نهایت آرامش بیشتری خواهد داشت.
تشخیص سریع اجسام در محیط اطراف
سیستم Distronic هم مانند سایر سیستمهای الکتریکی دارای برخی محدودیتها، به خصوص به خاطر حسگرهای موجود در آن است. به عنوان مثال زاویه دید محدود حسگرهای رادار 77 گیگاهرتز باعث ميشود تا نتوان تمام اجسامي را که از بغل به خودرو نزدیک ميشوند را تشخیص داد. همچنین پردازش دادههای الکترونیکی در پیچهای تند با مشکلاتی مواجه ميشود.
در پیچها، شعاع نور ارسالی از سوی رادار که درست به طور مستقیم بر روی خودرو جلویی ثابتشده ميتواند منحرف شود و یا با افتادن بر روی یک خودرو که در خط مقابل نزدیک ميشود، سیستم تشخیص بدهد که یک مانع خارجی به سرعت در حال نزدیکشدن به خودرو است و باید ناگهان ترمز کند.اما اگر گستره سیستمهای تشخیص شرایط محیطی باز هم زیادتر شود، ميتوان بر این شرایط هم غلبه کرد. با استفاده از حسگر دوميکه زاویه دید گستردهتری مثلاً تا 5 یا 10 متر موازی خود اتومبیل دارد، ميتوان بر این مشکل فائق آمد.
حتی ميتوان از یک حسگر جدید برای تشخیص پیچهای تند استفاده کرد. حسگر مذکور ميتواند ترکیبی از یک دوربین و یک سیستم پردازش تصویر باشد تا بتواند تغییر مسیر خطوط روی جاده را تشخیص دهد. اما مسئله مهم در اینجا آن است که اطلاعات ارسالی از حسگرهای مختلف به خوبی با یکدیگر ترکیب شوند تا در زمانی کوتاه، پاسخی دقیق ارائه شود. همچنین سیستم طوری باید تنظیم شود که تنها خودروهایی را بررسی کند که در بین دو خط جداکننده جاده قرار دارند. با استفاده از این مجموعه دیگر خودرو در پیچهای تند ناگهان ترمز نخواهد کرد. ترکیب حسگرهای Distronic با یک سیستم «تشخیص سریع نزدیکشدن اجسام» ميتواند نتایج خوبی به همراه داشته باشد. ترکیب اطلاعات حسگرها ميتواند محوطه ای را که باید کروز کنترل در آنجا به سرعت به نزدیک شدن اجسام پاسخ دهد، گسترش دهد.
با این کار زاویه دید سیستم Distronic بیشتر شده و حتی در ترافیکهای شدید که با ترمز و گاز دادنهای مداوم همراه است، اشتباه نکند.متزلر ميگوید : ترکیب حسگرها از جمله استراتژیهای کلیدی ما برای افزایش دقت سیستمهای همیار راننده و بهبود کارایی آنها است. امروزه به گفته وی دیگر محدودیتی برای ترکیب اطلاعات در لابراتوارهای دایملر کرایسلر وجود ندارد. با این کار نه تنها ميتوان پیچهای جاده را به کمک دوربینهای پردازش تصویر تشخیص داد بلکه به کمک خواندن علائم جاده ای در نقشههای الکترونیکی ذخیرهشده در حافظه خودرو نیز ميتوان از نزدیکشدن آنها خبر پیدا کرد.به کمک نقشههای دیجیتالی، به عنوان مثال حتی اگر دوربینهای نصب شده در خودرو نتوانند به خاطر آفتاب شدید مسیر پیشرو را تشخیص دهند، دیگر سیستمهای همیار اشتباه نخواهند کرد.
یکی از جاهایی که به وضوح ميتوان منافع ترکیب سیستمهای پردازش تصویر و نقشههای دیجیتالی را دید، به هنگام رسیدن به چراغها و یا علائم راهنمایی و رانندگی است.
الگوریتمهای طراحی شده محققان و استفاده از آنها در این سیستمهای ترکیبی نتایج خوبی به دنبال داشته است و به این ترتیب خودرو ميتواند به طور اتومایتک علائم و یا چراغهای راهنمایی را تشخیص دهد. البته این کار چندان ساده هم نیست و از سوی دیگر همه ی علائم راهنمایی هم شبیه به یکدیگر نیستند. پوشیده شدن توسط گرد و غبار و یا قرارگرفتن در پشت درختان هم مشکلاتی است که ممکن است برای علائم به وجود بیاید. حتی برخی از علائم راهنمایی کنار جادهها الکترونیکی هستند و هر لحظه پیغام روی آنها تغییر ميکند.چراغهای راهنمایی هم در نقاط مختلف شکلهای متفاوتی دارند و سیستم پردازش تصویر باید تمام این موارد را در نظر بگیرد. حتی اگر چنین سیستمي هم طراحی شود که تمام علائم را به خوبی از یکدیگر تشخیص بدهد چندان کاری از پیش نبردهایم زیرا این سیستم باید بسیار سریع هم بوده تا بتواند پاسخهای لحظهای خودرو را باعث شود.
امروزه رایانههای پیشرفته، کار تحلیل اطلاعات را در چند میلی ثانیه انجام ميدهند اما ده سال پیش وقتی گروه متزلر کار خود را بر روی این پروژه آغاز کردند، پردازش اطلاعات به یک mainframe (رایانههای بزرگ قدیمی) و چند ساعت زمان نیاز داشت.
از سوی دیگر امروزه بر روی نقشههای دیجیتالی مکان چراغهای راهنمایی، علائم هشداردهنده و پیچهای مسیر به خوبی معلوم شده است. به این ترتیب سیستم پردازش تصویر با داشتن اطلاعات نقشههای دیجیتالی آمادگی بیشتری از قبل برای دیدن علائم احتمالی مسیر دارد.
تحلیل شرایط
اگر بخواهیم به زبان دیگر بگوییم، نقشههای دیجیتالی و سیستم پردازش تصویر مکمل یکدیگر هستند. به عنوان مثال اگر در طول جاده کامیونی هم جلوی یکی از تابلوهای راهنمایی را گرفته باشد، خودرو با استفاده از اطلاعات نقشه دیجیتالی آن را تشخیص ميدهد و یا برعکس اگر در مکانهایی برخی علائم موقت نصب شده باشند که در نقشه دیجیتالی ثبت نگردیدهاند، این بار سیستم پردازش تصویر با دیدن آنها، باعث واکنش خودرو ميشود. اما کار متزلر به اینجا ختم نميشود. او ایدههایی بزرگی در پی دارد: قدم بعدی ما تهیه نقشهای دیجیتالی از کل کرهزمین است تا بوسیله آن و با استفاده از اطلاعات درون خودرو، در هر جای زمین، اتومبیل بتواند به درک شرایط محیطی بپردازد.
تحقیقات به سمتی پیش ميروند که به جای پاسخدادن به شرایط وقتی خطر دیده شد، از پیش بتوان وجود خبر را «حس» کرد و متناسب با آن واکنشهای مورد نیاز صورت پذیرد.
مثلاً خودرو شما ميتواند درک کند که اگر یک کامیون با سرعت کميدر جلوی خودروی دیگری در حال حرکت است، اتومبیل مذکور ممکن است به طور ناگهانی بخواهد از کامیون سبقت بگیرد و بنابراین باید خود را آماده کند.
خودرو شما با بررسی جهت حرکت، سرعت و با ترکیب آن با اطلاعات لحظهای دریافتی از محیط پیشبینی ميکند که در چند ثانیه بعدی، خودرو روبهرویی شما چه حرکتی انجام ميدهد.مثلاً پیشبینی این که خودرویی که در خط مقابل به سمت شما حرکت ميکند، چه زمانی ناگهان خط خود را تغییر داده و در خط حرکت شما قرار ميگیرد ميتواند بسیار حیاتی باشد و شما را از خطر مرگ نجات دهد.
متزلر ميگوید: ما و تمام همکارانمان به دنبال آن هستیم که بتوانیم در نهایت «رانندگی بدون تصادف» را برای همه خودرو فراهم کنیم.