در ایران سالانه تعداد زیادی خودرو تولید مي‌شود حال آنکه بیشتر این خودروها از موتورهای مشترکی بهره مي‌برند که دانش فنی آنها به سال‌ها قبل باز مي‌گردد موتورهای که هر روز تنها با تغییر چند قطعه از آنها به نام موتور جدید به مردم معرفی شده است.


بر این اساس موتور پژو 405‌، پراید‌، پیکان و نیسان z24 موتورهای هستند که 80درصد تولیدات خودروهای ایرانی سال‌هاست از آنها بهره مي‌برند، البته موتورپژو 206، موتور ملی ،موتور تندر-‌90 و موتور جدید سایپا برای خودرو مینیاتور از جمله موتورهای تازه وارد به ایران است که یا تولید شده‌اند یا در آستانه تولید قرار دارند.

قلب‌ها‌ي جديد خودروهاي ايراني در راه


موتور خانواده موتور ملي ايران خودرو، موتور جديد در دست طراحي در سايپا و موتورهاي پايه گازسوز شده‌، پژو206 و تندر- 90 موتورهاي به روزتري هستنند كه شايد بتواند تا حدودي نياز و خواسته مشتريان را برآورده كنند.


توليد انبوه موتور ملي 1.7 ليتري اولين موتور از اين دسته آغاز شده البته توليد اين موتور پيشرفته كه شايد آن را بتوان پيشرفته‌ترين موتور ايران خودرو نااميد بارها به تاخير افتاده است.


مشكل اصلي در تاخير توليد اين موتور كه اولين موتور پايه گازسوز ايران است مشكل ساخت داخل قطعات اين موتور با استانداردهاي بالا و سختي ترخيص برخي قطعات از گمرك بوده است.


اين موتور داراي آلودگي كم (استاندارد يورو4)و دوام بالا و مغز هوشمند پيشرفته‌اي است كه در حالت بنزيني 110 و در حالت گاز 98 اسب‌بخار قدرت دارد و با گاز مي‌تواند 300 كيلومتر پيمايش داشته باشد حال آنكه خودروهاي گازسوز فعلي بين 120 تا 200 كيلومتر پيمايش دارند.



اين موتور پيشرفته داراي حجم 1.7ليتر و سيستم تغيير زمان بندي ورود هواست كه سبب افزايش بازده موتور مي شود. اين موتور در حالت گاز كمترين آسيب نسبت به بقيه موتورهاي داخلي به آن وارد مي‌شود.


موتور ديگر از خانواده موتور ملي همراه با پرخوران موتور (توربوشارژ ) است كه هواي اضافي به موتور تزريق مي‌كند و به همين خاطر در هر دو حالت گاز و بنزين قدرت موتور 155 اسب‌بخار است.


اگر اين نكته را مدنظر قرار دهيم كه ايران به دليل آنكه كشوري كه در ارتفاع واقع است به طور متوسط 13 درصد از توان اصلي موتور از دست مي‌رود. توربوشارژ كه هواي اضافي به درون موتور مي‌دمد تا حدودي مي‌تواند اين مشكل را حل كند.


اين موتور قرار است در سال 89 بر روي سمند قرار گيرد .


موتور 1.4ليتري از خانواده موتور ملي هم طراحي‌اش تمام شده و آزمايشات خود را طي مي‌كند اما مشكل براي اين موتور كم حجم و ارزان تعريف‌نشدن پروژه خودرويي است و اينكه قرار است بر روي چه خودرويي قرار گيرد.


اين سه موتور با مشاركت دانشگاه آخن آلمان طراحي شده‌اند دانشگاهي كه هم‌اكنون مسئوليت طراحي موتور جديد سايپا را نيز بر عهده دارد.


حجم اين موتور جديد1.5 ليتر و داراي هشت سوپاپ با توانايي توليد قدرت‌85 اسب‌بخار است. هدف‌گذاري شده كه اين موتور توانايي كسب استاندارد يورو3 را داشته باشد . گفته مي‌شود كه مصرف سوخت اين خودرو 10درصد كمتر از پرايد است.


ديگر موتورهاي پيشرفته كه با توجه به نياز بازار ايران توسط پژو رنو گازسوز شده‌اند موتور tu5 (موتورپژو206) و k4m (موتور خودرو تندر-90) است كه هر دو داراي حجم 1600 سي‌سي و قدرت 110 اسب‌بخار هستند و مصرف حدود هشت تا 9 ليتر در صد كيلومتر دارند. البته ايران خودرو قصد دارد موتور tu5را براي خودرو سمند نيز استفاده كند.
قلب‌ها‌ی پیر پیوندی


دو موتوري كه ايران خودرو همچنان سعي در متحول كردن آن را دارد موتور قبلي پيكان (تكنولوژي ده 60 ميلادي) است كه پس از دو بار تغيير اين بار سومين تغيير خود را تجربه مي‌كند و موتور پژو 405 (متعلق به دهه 80 ميلادي )كه براي اولين بار در ايران دچار تغييرات اساسي مي‌شود.


پيكان دو سال پيش خداحافظي كرد اما موتور پيكان از يك بيمار مرگ مغزي به خودروهاي آينده مي‌رسد اين قلب هر بار با عمل قلب باز به زور زنده مي‌شود تا ادامه حيات خودروهاي اين شركت را تضمين كند.


ولي مديران ايران خودرو معتقدند اين موتور با تغييرات انجام گرفته بر روي آن كاملا موتور جديدي است.


در آخرين تغيير حجم اين موتور زياد شده و از 1.6 ليتر به 1.7 ليتر رسيده است و قدرت آن در حالت بنزين از 79 به 85 اسب‌بخار و در حالت گازسوز به 78 اسب‌بخار رسيده است، مصرف اين موتور در حالت بنزين هم حدوداً نيم ليتر كاهش يافته است.


در مجموع30 قطعه از اين موتور تغيير كرده كه 15درصد موتور را شامل مي‌شود .و اين موتور از مغز هوشمند يكپارچه گاز و بنزين هم استفاده خواهد كرد.


اما آيا موتور پيكاني كه براساس اعلام وزارت نفت 14 ليتر مصرف داشته، مي‌تواند به موتور به روزي تبديل شود و مصرف آن با اين تغييرات به حدود هشت ليتر در سيكل تركيبي در 100كيلومتر كه استاندارد جهاني براي همچين حجم موتوري است، برسد؟ اگر همچين چيزي ممكن است پس چرا خودروسازان بزرگ جهاني از اين ترفند استفاده نمي‌كنند.


موتور ديگري كه قرار است متحول شود موتور پژو 405 است. اين موتور هم‌اكنون اصلي‌ترين محصولات اين شركت از جمله سمند و پژو‌405 و پژوپارس را به جلو مي‌رانند به دليل مصرف بالاي 12 ليتري‌اش در صد كيلومتر عاملي براي از دست‌دادن مشتريان در شرايط جديد سهميه‌بندي بنزين شده است.


موتور جديد پژو 405 قرار است حجمش از 1.8ليتر به دو ليتر برسد و قدرت آن نيز از 98 اسب‌بخار به 107 اسب‌بخار ارتقا يابد و براي گازسوزشدن هم تغييراتي در قطعات اساسي آن صورت خواهد گرفت و حالا حتي در حالت گازسوز نيز از موتور كنوني پژو 405 قدرت بيشتري دارد.


از طرفي مهندسان ايران خودرو معتقدنند مشكلات موتور قبلي پژو 405 از جمله روغن كاري هم با اصلاح مدار روغنكاري موتور برطرف شده است. در اين موتور روش باز و بسته‌شدن دريچه ورود هوا هيدروليكي شده كه سبب افزايش عمر موتور مي‌شود مصرف سوخت اين خودرو حتي با توجه به افزايش حجم موتور با اصلاحات انجام گرفته 10درصد كاهش يافته است .


مغز هوشمند موتور هم براي گاز و بنزين يكي شده اما براي هر كدام از سوخت‌ها‌ برنامه اين مغز جداگانه تعريف شده است.


20درصد قطعات اصلي موتور تغيير كرده است كه از آن جمله مي‌توان به ميل‌لنگ شاتون‌، راه‌ها‌ي ورودي هوا ميل بادامك مدار روغنكاري سرسيلندر و سوپاپ‌ها‌ اشاره كرد. برنامه توليد اين موتور هم براي آبان سال آينده طرح‌ريزي شده است.


با اين همه برخي معتقدند اين موتور را بايد فراموش كرد همان‌‌گونه كه پژو آن را در سال 95 فراموش كرد و به جاي آن از موتور جديد ef7كه توسط دانشگاه آخن آلمان و مركز تحقيقات موتور ايران‌خودرو طراحي شده به همراه موتور 206 استفاده كرد.


از سوي ديگر موتوري كه شايد آن را اصلي‌ترين موتور ايراني به خاطر حجم بالاي توليد محصولي مانند پرايد كه 40درصد توليدات خودرو ايران را شامل مي شود‌، به شما آورد تاكنون تنها همچنان با تغييرات جزئي در سيستم تزريق سوخت آن‌، از كاربراتوري به انژكتوري توسط چند شركت خارجي توليد مي‌شود و برخي تغييرات نيز براي گازسوزشدن در آن رخداد است.


اين موتور كه داراي تكنولوژي دهه 80 شركت فورد آمريكا است به خاطر نوع طراحي و محفظه بزرگ احتراقش با ضريب هشت‌، تواناي گازسوزشدن مناسب را ندارد و در بهترين حالت با تغييرات فروان در آينده نزديك‌، شايد دوباره تجربه موتور پيكان در حال تكرار باشد.
خودروهای ایرانی منتظر قلب تازه نفس نه پیوندی


در سال‌ها‌ی گذشته بیشتر تولیدات خودروسازان ایرانی از موتورهای مرگ مغزی خودروهای تاریخ گذشته اروپایی بهره برده‌اند اما افزایش مصرف سوخت و آلودگی سبب شده تا بسیاری از کارشناسان بر این عقیده باشند که دیگر زمان پیوندهای قلب‌های پیر فرسوده گذشته است و برای پیشرفت صنعت خودرو ایرانی باید موتورهای جدید طراحی و تولید شود اما هزینه طراحی موتور بسیار زیاد است پس بهتر است در کنار موتورهای طراحی شده در داخل به کمک طراحان خارجی از موتورهای به روز در جهان نیز استفاده کنیم.